ساب 37 ویگن - بخش نخست: آشنایی با ساب 37 ویگن و فرآیند توسعه آن

 

ساب 37 ویگن

Saab 37 Viggen

شاهکار صنایع هواپیمایی سوئد

بخش نخست: آشنایی با ساب 37 ویگن و فرآیند توسعه آن

ترجمه : بهنام

 

ساب 37 ویگن Saab 37 Viggen (ویگن در زبان سوئدی به معنای آذرخش است؛ به انگلیسی Thunderbolt) هواپیمای جنگنده و تهاجمی تک سرنشینه، تک موتوره و برد کوتاه تا متوسط است که بین سالهای 1970 و 1990 تولید شد. چند مدل از آن برای انجام مأموریتهای جنگنده-رهگیر، تهاجم زمینی، شناسایی-عکسبرداری در تمام شرایط آب و هوایی و همچنین مدل دو سرنشینه برای مقاصد آموزشی ساخته شد.

 

◄ ساب ۳۷ ویگن در یک نگاه

مأموریت: تهاجمی، جنگنده، شناسایی

سازنده: ساب SAAB کشور سوئد

نخستین پرواز: هشتم فوریه 1967

ورود به خدمت: بیست و یکم ژوئن 1971

تاریخ بازنشستگی: بیست و پنجم نوامبر 2005

وضعیت فعلی خدمت: بازنشسته

کاربر اصلی: نیروی هوایی سوئد

تولید شده در سالهای: 1990-1970

تعداد ساخته شده: 329 فروند

توسعه

ویگن اساساً به عنوان جایگزین ساب 32 لانسن (Saab 32 Lansen) در نقش تهاجمی و بعدها ساب 35 دراکن (Saab 35 Draken) به عنوان جنگنده توسعه داده شد. آرنه لاکوما (Aarne Lakomaa) طراح فنلاندی هواپیما، مطالعات اولیه را بین سالهای 1952 و 1957 به انجام رساند. چند مفهوم مختلف مانند تک موتوره، دو موتوره، با موتورهای بالابرنده مجزا، بالهای ساده و دلتای دوتایی (مثلثی) و بالچه های کانارد (بالکهای اردکی که نزدیک به نوک هواپیما کار گذاشته میشوند) بررسی شدند. حتی طرحهای وی.تول VTOL (به معنای هواپـیما با توانایی نشست و برخاست عمودی یا vertical take-off and landing) نیز مطالعه شد.

هدف از ساخت این هواپیما تولید هواپیمایی با عملکرد خوب در برد کوتاه بود که بتواند از جاده ها و بزرگراههایی که مخصوصاً برای این کار ساخته شده اند، به پرواز در آید تا آسیب پذیری در زمان وقوع جنگ را کاهش دهد. دیگر نیازمندیها شامل توانایی پرواز فراصوت در ارتفاع پایین، کارکرد با دو برابر سرعت صوت (ماخ 2) در ارتفاع زیاد و توانایی فرودهای کوتاه در زوایای پایین حمله بودند (برای جلوگیری از خراب شدن سطح جاده ها). این هواپیما نیز برای تعمیر و نگهداری آسان و نیاز به پرسنلی بدون آموزش بالا طراحی شد.

برای دستیابی به این اهداف، ساب یک چیدمان نسبتاً تازه را انتخاب کرد: بال دلتا شکل متداول با بالهای کانارد کوچک و نصب شده در بالا.

◄ توضیح: کاناردها یا بالچه های کوچک نصب شده در قسمت جلوی هواپیما مشابه اسپویلر یا بادگیر در خودروهای مسابقه ای هستند که هواپیما را به سمت زمین می فشارد و اصطکاک را افزایش می دهد و در واقع به عنوان یک سیستم کاهش سرعت اضافی عمل می کند. 

از آن زمان تا کنون بالچه ها در هواپیماهای جنگنده متداول شده اند که می توان از میان آنها به یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon)، داسو رافال (Dassault Rafale) ساخت فرانسه، ساب جاس 39 گریپین (Saab JAS 39 Gripen) و کفیر IAI Kfir اشاره کرد که در اصل برای چالاکی بیشتر هستند تا این که قابلیت های STOL (مخفف short takeoff and landing یا هواپیما با فرود و برخاست کوتاه) را برآورده کنند. آخرین پیشنهاد در 28 سپتامبر 1962 مورد پذیرش قرار گرفت. ساخت هواپیما در 1964 آغاز شد که نخستین نمونه ساخته شده از این هواپیما در 8 فوریه 1967 پرواز کرد.

جنگنده داسو رافال - ساخت فرانسه

جنگنده یورو فایتر تایفون

در سال 1960 شورای امنیت ملی ایالات متحده آمریکا به رهبری رئیس جمهور آیزنهاور (President Eisenhower) یک تضمین امنیت نظامی را برای سوئد سازماندهی کرد. ایالات متحده قول داد تا به نیروی نظامی سوئد در تهاجم نیروهای نظامی شوروی بر علیه سوئد کمک کند. هر دو کشور یک موافقت نامه نظامی-فناوری امضاء کردند. در آن چه که به نام «37-annex» شناخته شد، سوئد اجازه یافت تا به فناوری هوانوردی پیشرفته ایالات متحده دسترسی پیدا کند که طراحی و تولید ساب 37 ویگن را نسبت به آن چه که ممکن بود، بسیار سریعتر و ارزانتر می ساخت.

بر اساس مدارک ارائه شده در تحقیق نیلز بروزلیوس (Nils Bruzelius) در کالج دفاع ملی سوئد، دلیل این حمایت رسمی و توضیح داده نشده ی ایالات متحده، نیاز به حفاظت زیردریاییهای پولاریس (Polaris) ایالات متحده بود که درست در بیرون ساحل غربی سوئد بر علیه تحرکات هواپیماهای ضد زیردریایی شوروی مستقر شده بودند. به هر حال نظریه بروزلیوس کاملاً از سوی سایمون مورس (Simon Moores) و جرکر وایدن (Jerker Widén) رد شده است.

 پایان بخش نخست

ادامه دارد...

◄ در بخش دوم، طراحی و نیروی محرکه ساب 37 ویگن را بررسی خواهیم کرد

 

◄ منبع: ویکیـپدیای انگلیسی

http://en.wikipedia.org/wiki/Saab_37_Viggen

 

جنگنده رهگیر F-14 قسمت آخر

در اين قسمت پاياني ميخواهيم به مشخصات عمومي f-14 و ركوردهاي جاودانه اين جنگنده افسانه اي بپردازيم.

مشخصات

• خدمه: ۲ خلبان و افسر رهگیری هوایی
• طول: ۶۲ فیت و ۹ اینچ (۱۹٬۱ متر)
• پهنا بال: ** باز شده: ۶۴ فیت (۱۹/۵۵ متر)
  • جمع شده: ۳۸ فیت (11.58 m)
• ارتفاع: ۱۶ فیت (4.88 m)
• بال: مساحت ۵۶۵ فیت مربع (54.5 m²)
• وزن خالی: ۴۳۷۳۵ پوند (19,838 kg)
• وزن بارگیری: ۶۱۰۰۰ پوند (27,700 kg)
• پيشينه وزن برخاست: ۷۴۳۵۰ پوند (33,720 kg)
• پیشرانه: ۲× جنرال الکتریک یی-۱۱۰ جی‌ای-۴۰۰ توربوفن با پس‌سوز
  • نیرو ی خشک: ۱۳۸۱۰ پوند (61.4 kN) هرکدام
  • نیرو با پس سوز ۲۷۸۰۰ پوند (124.7 kN) هرکدام

جنگ‌افزار

• توپها: ۱× توپ گاتلینگ ام-۶۱ (۲۰ میلیمتری) با ۶۷۵ گلوله
• جایگاه‌ها: دارای ۱۰ جایگاه، ۶×زیر بدنه، ۲ تا ناسل، ۲×محل اتصال بالها.
• موشکها: ** موشکهای هوا به هوای: [ایم-۱۲۰ آمرام]]،ايم-9سايدواندر، ايم-7اسپارو، ايم-54فينيكس، موشك سجيل (تغییر یافته موشک هاوک جهت استفاده هوا به هوا در اف14)

بمبها

** جدام (JDAM) مهمات دقیق زن

• بمبهای هدایت لیزری 
• بمبهای ام‌کا-۸۰ غیر هدایت شونده
• سی‌بی‌یو-۱۰۰ بمب خوشه‌ای (ام‌کا ۲۰ راکی-۲)

تجهیزات پروازی

• رادار ای‌ان/آدبلیوجی-۹ هیوز
• AN/ASN-130 INS, IRST, TCS

ركوردهاي جاودان جنگنده F-14

آمار شکارهای هواپیماهای اف 14 (تامکت) در طول جنگ هشت ساله

کل شکارهای هواپیماهای اف14 در طول 8 سال جنگ: 149 فروند انواع هواپیماهای عراقی

- در طول جنگ هشت‌ساله، جمعا پنج فروند اف 14 سرنگون شدند که عراق تعداد آنها را 11 فروند اعلام کرده است.

- سه فروند اف 14 توسط پدافند خارک به اشتباه هدف قرار گرفتند که دو فروند سقوط کردند و متاسفانه خلبانان شهید شدند.

- در طول جنگ در مجموع تعداد 12 تا 15 فروند میگ-25 در نبردهای هوایی یا توسط پدافندزمینی سرنگون شدند، که گمان می‌رود دستکم تعداد 8 فروند از آنها توسط تامکت‌ها شکار شده باشند:
11 فروند MiG-25R
2 فروند MiG-25BM
2 فروند MiG-25PD

ركوردها

دوربردترین شکار هوایی جهان توسط تامکت ایرانی و به وسیلة موشک فونیکس به خلبانی امیر اصلانی: هدف قرار دادن میراژ عراقی از فاصله 150 کیلومتری

- بی‌نظیرترین شکار هوایی جهان با سرنگونی 4 فروند میگ-23 عراقی در یک پرواز و توسط یک تامکت و به وسیلۀ تنها یک موشک فونیکس به خلبانی سرگرد فرح‌آور که عراق 3 فروند را تایید کرده است.

- شکار 19 هواپیمای عراقی تنها در ماه اول جنگ

- شکار 3 فروند میگ-23 توسط یک تامکت در یک پرواز در ماه اول جنگ

- شکار 4 فروند MiG-23MLA در یک روز و توسط یک تامکت در عملیات سلطان توسط صدقی در 7 آبان 59

- شکار 3 میراژ اف1 عراقی در یک روز توسط یک تامکت در 12 آذر60

- شکار 3 میراژ و یک میگ-23 عراقی در یک روز توسط یک تامکت به خلبانی شهرام رستمی در 30مهر 60

- شکار 2 فروند MiG-23MF در یک روز توسط یک تامکت و تنها به ضرب یک موشک فونیکس

- شکار 2 میگ-23 و یک میگ-21 در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی خسروداد در 30 آبان 61

- شکار 2 میگ و یک سوخو در یک روز و توسط یک تامکت به وسیلة موشک فونیکس

- شکار 2 میراژ اف 1 در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی جمشید افشار در 15 مهر 65

- شکار 4 میراژ اف1 در یک روز و توسط یک تامکت به وسیلة 2 تیر فونیکس و AIM-7 و AIM-9 در 29 بهمن 65

- شکار 3 میراژ اف1 در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی امیر اصلانی در یکم اسفند 65

- شکار 3 میراژ اف1 عراقی در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی قیاسی در 20 بهمن 66

- شکار 10 فروند هواپیماهای پیشرفته میراژ اف1 توسط تامکت‌هایی که گفته می‌شد دیگر کارایی ندارند در فاصلة 20 بهمن تا 6 اسفند 66

خلبانان تکخال اف-14 تامکت:

زندی 8 فروند
شهرام رستمی 6 فروند
صدقی 5 فروند
فرح‌آور 4 فروند
جمشید افشار 4 فروند
عظیمی 4 فروند
امیراصلانی 4 فروند
قیاسی 3 فروند
افخمی 3 فروند
خسرو داد 3 فروند
شهید آل آقا 2 فروند
رهان آورد 2 فروند
اسماعیلی 2 فروند
مالیج 2 فروند
شهید آزاد 2 فروند
مرحوم تیمسار حذین 1 فروند
فرهاد دهقان 1 فروند
اخباری 1 فروند
نقدی 1 فروند
عطایی 1 فروند
ذوقی 1 فروند
هاشمی 1 فروند
شهید اصل داوطلب 1 فروند
هداوند 1 فروند

منابع:

1- سايت ويكيپديا

2- سايت ميليتاري

3- سايتairliner

4- سايت F-14 tomcat

به زودي مطلب جديدي درباره جنگنده سوئدي ساب گريپن به لطف مهندس بهنام منتشر خواهد شد كه اين سايت اولين سايت فارسي زباني است كه درباره اين جنگنده به طور كامل صحبت ميكند.

پايان

دل نوشته اي براي يك دوست

ماه بهمن هميشه براي من يك ماه دوست داشتني و پر خاطره محسوب ميشد .  بيشترش هم براي اينكه شمارش معكوس من براي رسيدن به فصل بهار آغاز ميشد .  اما امسال يك مناسبت خيلي خوب هم هست كه دوست دارم شما خواننده هاي خوب اين وبلاگ هم در شادي آن با همراه باشيد . هفتم بهمن سالروز تولد يك دوست خوب و دوست داشتني و صد البته براي اين وبلاگ يك همراه مطمئن و كار بلد ميباشد كه دين بزرگي بر روي افزايش اطلاعات عمومي اينجانب داشته است . براي همين سعي كردم با پيشواز رفتن سالروز تولد مهندس بهنام عزيز دين ناچيز و ناقابل خودم و دوست عزيزم مهيار را نثار اين بزرگوار نمايم . 

  مهندس بهنام تولدت مبارك  

        

دو فیلم جالب در مورد شکاری رهگیر F-14 Tomcat

یکی از موارد بسیار مهم در مانورهای هوایی، در نظر گرفتن حدِ تحمل مقدار نیروی ثقل (یا شتاب گرانشی G) توسط سازه ی هواپیما می باشد. وارد آوردن شتاب G بیش از حد تحمل سازه ی هواپما باعث از هم گسیختن آن به ویژه در سرعتهای بالا و هنگام عبور از دیوار صوتی می شود.

جنگنده ی رهگیر F-14 Tomcat در حال پرواز Supersonic (فراصوت).

در فیلم زیر که از سایت آپارات انتخاب شده، در تاریخ ۲۰ ستامبر ۱۹۹۵ جنگنده اف-۱۴ آمریکا در هنگام مانور در نزدیک یکی از ناوهای جنگی آمریکا و در هنگام شکستن دیوار صوتی به دلیل حرکت بیش از حد سکان و وارد شدن نیروی ثقل بیش از تحمل سازه هواپیما منفجر شد. برای مشاهده فیلم بر اینجا کلیک کنید.

* * *

شجاعت خلبانان ایرانی جنگنده های F-14 و ثبت رکوردهای عجیب در مورد این جنگنده به ویژه در نبرد با هواپیماهای میگ و سوخوی عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق، اف-۱۴ تامکت را به یک هواپیمای افسانه ای تبدیل کرده است. این بی باکی تنها در دوران جنگ تحمیلی بروز نیافت بلکه گاهی نیز به عمد یا سهو، جنگنده های ایرانی سر از مقر نظامی نیروهای کشورهای دیگر در آورده اند!

نمونه ای از آن را در فیلم زیر (از سایت آپارات) مشاهده می کنید که عبور یک فروند جنگنده F-14 Tomcat ایرانی را از بالای سر نیروهای آمریکایی در عراق نشان میدهد. اگر دقت کنید، آتش ناشی از پس سوز این هواپیما در هنگام جا گذاشتن نیروهای آمریکایی قابل مشاهده است!

برای دیدن این فیلم جالب و بسیار کوتاه، بر اینجا کلیک کنید.