مدل F-۵E گونه ای بسیار بهبود یافته تر
و قدرتمند تر است که بعدها طراحی و به کشورهای مختلفی از جمله ایران عرضه
گردید و این هواپیما، هم اکنون نیز در نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران
مشغول به خدمت بوده و در طی سال های جنگ تحمیلی استفاده های گسترده ای از
آن به عمل آمد. این جنگنده از دو موتور توربوجت جنرال الکتریک J-۵۸ با
قدرت ۴.۰۸۰ پوند تراست استاتیک بهره می جوید که این میزان کشش، در نمونه
Tiger II افزایش یافته است. حداکثر سرعت این هواپیما حدود ۴/۱ ماخ یا سرعت
صوت بوده و دارای سرعت گشت زنی و کروزی معادل ۹۷/۰ ماخ می باشد. همچنین،
حداکثر برد این جنگنده حدود ۹۰۰ کیلومتر می باشد که این مقدار نیز با
افزایش یا کاهش تسلیحات لود شده تغییر می یابد. طول این هواپیما حدود ۱۵
متر و فاصله ی دو سر بال آن نیز ۵/۷ متر می باشد. این هواپیما در هنگام
برخاست قادر است حداکثر وزنی معادل ۹.۳۰۰ کیلوگرم را با خود به پرواز در
آورده و حمل نماید. همچنین این هواپیما می تواند تعداد ۲ موشک حرارتی
کوتاه برد سایدوایندر AIM-۹ را در در دو نوک بال حمل کند در حالی که پنج
مقر تسلیحاتی دیگر نیز در زیر بال ها و بدنه وجود دارد که انواع بمب های
خوشه ای، موشک های هوا به هوای اضافی، تانک های بنزین و راکت های هدایت
نشده می تواند در این پایلون ها لود یا نصب شود. همچنین این جنگنده، دارای
قلاب مخصوص عملیات از روی ناو هواپیمابر نیز هست که امکاناتی گسترده تر به
آن می بخشد.
مدل F-۵E گونه ای بسیار بهبود یافته تر
و قدرتمند تر است که بعدها طراحی و به کشورهای مختلفی از جمله ایران عرضه
گردید و این هواپیما، هم اکنون نیز در نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران
مشغول به خدمت بوده و در طی سال های جنگ تحمیلی استفاده های گسترده ای از
آن به عمل آمد. این جنگنده از دو موتور توربوجت جنرال الکتریک J-۵۸ با
قدرت ۴.۰۸۰ پوند تراست استاتیک بهره می جوید که این میزان کشش، در نمونه
Tiger II افزایش یافته است. حداکثر سرعت این هواپیما حدود ۴/۱ ماخ یا سرعت
صوت بوده و دارای سرعت گشت زنی و کروزی معادل ۹۷/۰ ماخ می باشد. همچنین،
حداکثر برد این جنگنده حدود ۹۰۰ کیلومتر می باشد که این مقدار نیز با
افزایش یا کاهش تسلیحات لود شده تغییر می یابد. طول این هواپیما حدود ۱۵
متر و فاصله ی دو سر بال آن نیز ۵/۷ متر می باشد. این هواپیما در هنگام
برخاست قادر است حداکثر وزنی معادل ۹.۳۰۰ کیلوگرم را با خود به پرواز در
آورده و حمل نماید. همچنین این هواپیما می تواند تعداد ۲ موشک حرارتی
کوتاه برد سایدوایندر AIM-۹ را در در دو نوک بال حمل کند در حالی که پنج
مقر تسلیحاتی دیگر نیز در زیر بال ها و بدنه وجود دارد که انواع بمب های
خوشه ای، موشک های هوا به هوای اضافی، تانک های بنزین و راکت های هدایت
نشده می تواند در این پایلون ها لود یا نصب شود. همچنین این جنگنده، دارای
قلاب مخصوص عملیات از روی ناو هواپیمابر نیز هست که امکاناتی گسترده تر به
آن می بخشد.
F-۵E و مقایسه آن با F-۵A:بعد از مطالعه زیاد روی اصول
آیرودینامیکی و امکانات پرواز هواپیماهای دیگر و تجاربی که از F-۵A بدست
آمده بود نورث روپ تصمیم به انجام اصلاحاتی روی F-۵A گرفت که اولین آنها
اضافه کردن رادار روی آن بود. بعد از آن استفاده از فلاپهای مانور کننده
در دو طرف لبه ی حمله و عقب بال هواپیما است. این فلاپها سبب می شود که
هواپیما در زاویه ی حمله ی معین نسبت به نمونه ی قبلی دچار پسای کمتری
گردد و تعادل خود را از دست ندهد و (برا)ی بیشتر بدست آورد بدون آنکه در
کنترل هواپیما خللی وارد شود و در نتیجه استفاده از آنها F-۵E
میتواند در۱۵۰۰۰ پا ۱۰.۳ درجه در ثانیه بگردد و در صورتی که F-۵A و
هواپیما عای مشابه در ثانیه ۸.۹ درجه میگردند و میزان گردش گود را نیز از
۱۵.۵ درجه در ثانیه به ۱۷.۵ درجه افزایش داده و شعاع گردشهای پایدار نیز
از ۴۵۰۰ به ۲۸۰۰ پا کاهش یافته و به عبارت دیگر ۳۸ درصد کم شده.با اضافه
کردن یک ردیف کمپرسور به موتور بدون اینکه در شکل یا حجم آن تغییر زیادی
داده شود ۲۳ درصد به قدرت موتور آن افزوده شده است.
اصلاح موتور باعث گشته که ۱۵ اینچ به
طول هواپیما و ۱۶ اینچ به فاصله ی دو نوک بال اضافه شود.دهانه ی ورود هوا
نیز بزرگتر شده تا ورود هوای بیشتر را امکان پذیر سازد. با افزایش حجم
بدنه بر ظرفیت مخازن سوخت داخلی ۵۷۰ پوند اضافه شده و همچنین از آسیب
پذیری آن در مقابل آتش مسلسل جلوگیری شده. قدرت هر یک از موتورها در سطح
دریا ۵۰۰۰ پوند است و در مصرف سوخت نیز کاهش قابل توجهی داده شده و تغییر
عمده در موتور همان اضافه شدن یک ردیف کمپرسور است.
تاریخچه خدماتی F-۵ TIGER II/Freedom Fighter در نیروی هوایی ایراناز جمله جنگنده هاییست که با وجود
سادگی یکی از محبوب ترین جنگنده های تاریخ هوانوردیست که در بیش از ۳۲
کشور جهان برای مدت ۴۰ سال به خدمت مشغول بوده و همچنان آینده قابل تصوری
را پیش رو دارد با این وجود این جنگنده تنها در دو نبرد به شکل مهم شرکت
داشت نبرد ویتنام و نبرد هشت ساله ی ایران و عراق (که شاید باید بدون
اغراق مهمترین توانایی این جنگنده ی کوچک اما پرتوان را در خدمت ایران این
بزرگترین خریدار خارجی این جنگنده دانست).
در یکم فوریه ۱۹۶۵ اولین گروه ۱۳
فروندی F-۵ شامل ۱۱ فروند F-۵A و ۲ فروند F-۵B تحویل شد تا اولین اسکادران
F-۵ در پایگاه یکم مهراباد جانشین جنگنده های قدیمی F-۸۴ Thunderjet در
نقش ضربتی گردند تمامی جنگنده ها تا ژانویه همان سال عملا فعال شدند
درنهایت دولت وقت ۱۰۴ فروند F-۵A و ۳۲ فروند F-۵B خریداری نمود این جنگنده
ها در نیروی هوایی (IIAF) از شماره ۲۰۰-۳ تا ۴۰۰-۳ سریال بندی شدند در پی
جنگ ویتنام تحت تاثیر ایالات متحده تعدادی از جنگنده های F-۵A به ویتنام
جنوبی واگذار شد(البته تعدادی از فانتوم های دی ما نیز موقتا در اختیار
ویتنام قرار گرفتند که هنوز موجود هستند).
در ۱۹۷۲ ایران اقدام به خرید تعداد
بسیار زیادی F-۵E برای جایگزینی مدلهای قدیمی کرد در پی این ماجرا تعداد
زیادی از F-۵A به کشور های دوست همچون یونان و اردن و ترکیه واگذار یا
فروخته شد ولی F-۵B برای منظور های آموزشی باقی ماندند.
هیچ اطلاعی از شرکت جنگنده های F-۵A/B
باقیمانده در جنگ موجود نیست اما جنگنده های باقی مانده همگی از رده خارج
شده اند(حدود ۲۲ فروند F-۵A/B در دو پایگاه های یکم و هفتم شکاری خاک
میخورند)
البته در طی برنامه ی جاری نیروی هوایی تحت برنامه سیمرغ F-۵A به مدل B برای منظورهای آموزشی در حال تبدیل می باشند.
Northrop F-۵E/F Tiger II
پس از خروج انگلیس از خلیج فارس حکومت
وقت تلاش گسترده ای را برای استفاده از این خلا قدرت آغاز نمود در این
دوران خریدهای تسلیحاتی ایران از غرب شروع به رشدی فزاینده نمود در ۱۹۷۲
نیکسون از ایران دیدن کرد ش ا ه از این فرصت برای سفارش جنگ افزار و آغازی
نوین برای همکاری های تسلیحاتی استفاده کرد.
در همین راستا در جولای همان سال ایران
با استفاده از این نزدیکی روابط بعنوان اولین مشتری خارجی تعداد بسیار
زیادی F-۵E/F خریداری نمود.
تا ژانویه ۱۹۷۴ تعداد ۲۸ فروند F-۵F
بعنوان اولین تحویلها تحویل نیروی هوایی ایران شد نهایتا تا ۱۹۷۶ تمامی
۱۶۶ فروند F-۵E/F تحویل گردید و در قالب ۸ اسکادران عملیاتی مود بهره
برداری قرار گرفت.
بدون شک نقش F-۵E در پشتیبانی زمینی در
کنار F-۴ ها غیر قابل انکار است پس از شروع جنگ در سالهای اولیه نبرد
ایران برتری هوایی را در دست داشت ولی با فرسایشی شدن نبرد و نبود قطعه
شرایط سخت و سختر میشد بشکلی که به گفته برخی منابع در ۱۹۸۶ تعداد F-۵E/F
های عملیاتی به تعداد تنها ۱۰ الی ۱۵ فروند رسیده بود و نیروی هوایی
روزانه ۳۰ تا ۶۰ سورتی را به سختی انجام میداد این شرایط با ورود موشکهای
Matra R-۵۵۰ با توان رهگیری فوق العاده خود و جنگنده های اتندارد سخت تر
نیز شد در نتیجه تعداد بسیار زیادی از F-۵ های آسیب دیده یا فریم های ناقص
به انبار های نیروی هوایی منتقل گردیدند.
پس از پایان جنگ روند نوسازی شکلی سریع
به خود گرفت جنگنده های ناقص یا آسیب دیده باز سازی شدند اکنون گفته میشود
۶۰ تا ۶۵ فروند F-۵ همچنان در خدمت باشد.
Northrop RF-۵A-۳۵-NO Freedom Fighter
نیروی هوایی ایران اولین مشتری خارجی
هواپیمای شناسایی RF-۵A بود . به دنبال ورود به خدمت جنگنده های F-۵A ,
F-۵B و رضایت مسئولان و پرسنل نیروی هوایی از این جنگنده و همچنین احساس
نیاز به یک جنگنده شناسایی مدرن ، نیروی هوایی ایران بر آن شد تا دست به
خرید RF-۵A بزند ، از این رو در سال ۱۹۶۷ ، ایران قراردادی برای خرید ۱۶
فروند RF-۵A منعقد کرد. از مجموع ۱۶ فروند جنگنده تحویل شده ، ۱۳ فروند از
جنگنده ها نو بوده و توسط شرکت نورثروپ برای ایران ساخته شده بودند و ۳
فروند نیز قبلا متعلق به USAF بودند . در قبل از انقلاب RF-۵A ها در
پایگاههای تهران ، تبریز ، همدان و شیراز مستقر بودند اما از مکان استقرار
کنونی آنها اطلاع چندانی وجود ندارد .همانند سایر RF-۵A های تولید شده ،
RF-۵A های ایرانی نیز از ۴ دوربین KS-۹۲ بهره میبردند که هر کدام از
دوربین ها نیز خشابی ۱۰۰ متری از نگاتیو داشت . کار خارج کردن دروبین ها و
نگاتیو ها و پر کردن مجدد خشاب آنها را می شد در کمتر از ۵ دقیقه انجام
داد.
سرنوشت F-۵ های ایرانی
شاید برای بسیاری سرنوشت F-۵A نیروی هوایی پس از بازنشستگی جالب باشد نگاهی داریم به این سرنوشت:
ویتنام جنوبی
کلا ۱۲۶ فروند F-۵A از کشور های دوست
آمریکا به نیروی هوایی ویتنام تحویل شد که شماری از این جنگنده ها را
جنگنده های نیروی هوایی ایران تشکیل می داد.
یونان
در ۱۹۷۰ ایران ۱۰ فروند F-۵A و دو
فروند F-۵B را که قبلا در خدمت این نیرو بود به نیروی هوایی یونان تحویل
داد البته به این تعداد باید ۴ فروند دیگر که بعدها تحویل شد نیز اضافه
نمود.
اردن
در ۱۹۷۰ نیروی هوایی ایران ۳۰ فروند
F-۵A و ۵ فروند F-۵B را به نیروی هوایی اردن که شدیدا نیاز به باز سازی
داشت تحویل داد اردن در آن زمان شدیدا به دنبال سفارش Mirage F-۱CJ بود.
پاکستان
در ۱۹۷۱ نیروی هوایی ایران همچنین
بدنبال کمک های تسلیحاتی به پاکستان یک اسکاردان F-۵A به این کشور ارسال
نمود البته این جنگنده ها هیچگاه در جنگ استفاده نشدند اولین ۴ فروند
اولیه در ۱۶ دسامر ۱۹۷۱ تحویل گردیدند ولی دیگر بسیار دیر بود(برخی منابع
از بازگشت این اسکادران به ایران خبر میدهند).
مغرب
بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ تعدادی از
خلبانان مراکشی(مغرب) در ایران آموزش می دیدند که در انتها ۷ فروند F-۵A
نیز به نیروی هوایی این کشور تحویل شد به این تعداد احتمالا باید تعداد ۴
فروندی که در طی آموزش تحویل شد نیز اضافه کرد.
اتیوپی
کلا سه فروند از F-۵A های نیروی هوایی
نیز به اتیوپی تحویل شد البته برخی گزارش ها حاکی از بازگشت ۱۲ فروند F-۵A
و ۲ فروند F-۵B در ۱۹۸۶ است.
ادامه دارد...
ما (میثاق و مهیار) دانش آموزان دبیرستانی هستیم که در این وبلاگ میخواهیم در مورد شغل آینده ی خودمان یعنی خلبانی هواپیماهای جنگنده و بمب افکن مطالبی را در این وبلاگ قرار دهیم.