جنگنده يوروفايتر

 

نوع هواپیما	جنگنده چندمنظوره
شرکت سازنده	شرکت یوروفایتر گ‌ام‌ب‌ها
نخستین پرواز	۲۷ مارس ۱۹۹۴
تاریخ رونمایی	۴ اوت ۲۰۰۳
وضعیت کنونی	عملیاتی
بکارگیرنده(ها)	نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا لوفت‌وافه نیروی هوایی ایتالیا نیروی هوایی اسپانیا نیروی هوایی سلطنتی سعودی نیروی هوایی اتریش
تعداد ساخته‌شده	بیش از ۲۰۰ فروند (دسامبر ۲۰۰۹) ۴۷۱ فروند سفارش گرفته
بهای هر فروند	۶۳ میلیون یورو (۶۹٫۳ میلیون پوند)
توسعه یافتهٔ	بریتیش آئرواسپیش ئی‌ای‌پی، ای‌ای‌دی‌اس

 

یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon) یک جت جنگنده چندمنظورهٔ دوموتوره با کانارد و بال دلتا است. این هواپیما توسط کنسرسیومی اروپایی متشکل از سه شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز، ای‌ای‌دی‌اس و آلنیا آئروناتیکا (Alenia Aeronautica) تحت کمپانی یوروفایتر جی‌ام‌بی‌اچ (Eurofighter GmbH) طراحی و ساخته شد. این پروژه توسط نتما (NETMA، یوروفایتر ناتو و آژانس مدیریت تورنادو) که به عنوان مشتری اصلی فعالیت می‌کند مدیریت شد.

این هواپیما در حال تولید انبوه است و خرید آن تحت سه قرارداد یا رده (Tranche) مجزا صورت می‌گیرد که هر یک برای تولید هواپیمایی با امکانات بهبود یافته هستند. تاکنون این هواپیما در نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا، آلمان، ایتالیا، اسپانیا و اتریش و عربستان سعودی وارد خدمت شده‌است.

تایفون سازه‌ای سبک وزن دارد (۸۲٪ کامپوزیت شامل ۷۰٪ فیبر کربن + ۱۲٪ شیشه تقویت شده) با عمر ۶۰۰۰ ساعت پرواز. این جنگنده با داشتن طراحی ثبات آرام (relaxed stability) دارای مانورپذیری خوبی در سرعتهای بالا یا پایین است. سیستم پرواز با سیم طراحی شده برای این هواپیما را بدون نیاز به مراقبت خوانده‌اند چرا که امکان انجام مانورهای خارج از توان هواپیما را به خلبان نمی‌دهد.

کنترل گردش توسط فلپرونهای بال انجام می‌شود. کنترل استقرار (Pitch) با فلپرونها و فورپلنها انجام می‌شود. کنترل انحراف هم با رادر انجام می‌شود. کنترل این اجزا با دو سیستم مستقل هیدرولیک است که مسئولیت اجزای دیگری همچون شیشه کابین، ترمز را نیز دارد. هر سیستم هیدرولیک با جعبه‌دنده موتور نیرویی باد قدرت ۴۰۰۰ پی‌اس‌آی نیرو می‌یابد.

ناوبری با جی‌پی‌اس و یک سیستم درونی ناوبری صورت می‌گیرد. تایفون می‌تواند از سیستم فرود با ابزار (ILS) نیز برای فرود در آب و هوای بد بهره گیرد.

این هواپیما از یک سیستم پیچیده شدیدا درونساز شده دفاعی کمک می‌گیرد که پراتورین نام دارد. ردگیری تهدید با گیرنده هشدار راداری (RWR) و اخطار دهنده نزدیک شدن موشک (MAW) و یک سیستم گیرنده اخطار لیزری (LWR فقط در تایفونهای انگلیسی) صورت می‌گیرد. حفاظت توسط چف و فلیر و ای‌سی‌ام و همچنین دکوی راداری یدک‌کشی شده‌است.

پراتورین به طور خودکار تهدیدات دنیای خارج را رصد و پاسخ می‌گوید. این سیستم برای خلبان ارزیابی اولویت‌بندی شده‌ای از تهدیدات زمینی و هوایی را فراهم می‌سازد. می‌تواند به یک تهدید منفرد یا تهدیدات متعدد پاسخ دهد.

هواپیما همچنین دارای یک فاصله سنج پیشرفته زمینی است که بر اساس سیستم ناوبری بر اساس زمینی ترپروم (TERPROM) که قبلا توسط تورنادو به کار رفته استفاده می‌کند. این سیستم کلا بهبود یافته و با نمایشگرهای کابین و کنترل‌گرها یکسان‌سازی شده‌است.سیستم چندمنظوره انتشار اطلاعات (MIDS) ۱۶ لینک داده را برای تایفون فراهم می‌سازد.

یوروفایتر دارای یک کابین شیشه‌ای بدون هیچ نوع ابزار سنتی است. در کابین سه نمایشگر تمام رنگی چندمنظوره دید پایین (MHDD)، یک نمایشگر دید بالای وسیع (HUD) با فروسرخ نگاه به جلو، صدا و دست روی تراتل و استیک (Voice+HOTAS). سیستم سیمبولوژی سوارشده روی کلاه‌خود (HMSS)، سیستم چندمنظوره انتشار اطلاعات (MIDS)، ابزار ورود دستی اطلاعات (MDEF) مستقر در سمت چپ گلیرشیلد و یک سیستم کاملا یکپارچه هشدار با پانل نمایش هشدارها (DWP). ابزارهای پرواز رجوعی با نور LED در سمت راست گلیرشیلد مستقر شده‌اند.

خلبان هواپیما را به وسیله استیک مرکزی و تراتل سمت چپ به پرواز درمی‌آورد. خروج اضطراری توسط صندلی مارتین بیکر ام‌کا.۱۶آ انجام‌پذیر است.

کاربران [ویرایش]

کشورهای به کار گیرنده یوروفایتر تایفون

 اتریش

• نیروی هوایی اتریش، ۱۵ فروند

 آلمان

• نیروی هوایی آلمان: ۱۰۰ فروند (+۱۴۳ فروند سفارش)

 ایتالیا

• نیروی هوایی ایتالیا: ۶۲ فروند (+۹۶ فروند سفارش)

 عربستان سعودی

• نیروی هوایی سلطنتی سعودی: ۲۴ فروند (+۷۲ فروند سفارش)

 اسپانیا

• نیروی هوایی اسپانیا: ۴۵ فروند (+۷۳ فروند سفارش)

 بریتانیا

• نیروی هوایی بریتانیا: ۱۰۰ فروند (+۱۴۶ فروند سفارش)

 عمان

• پادشاهی عمان: ۱۲ فروند سفارش

 

مشخصات عمومی

• خدمه: ۱ (عملیاتی)، ۲ (آموزشی)
• طول: ۱۵/۹۶ متر (52 ft 5 in)
• پهنای بال: ۱۰/۹۵ متر (35 ft 11 in)
• ارتفاع: ۵/۲۸ متر (17 ft 4 in)
• بال: مساحت ۵۰ مترمربع (538 ft²)
• وزن خالی: ۱۱۰۰۰ کیلوگرم (24,250 lb)
• وزن بارگیری: ۱۵۵۵۰ کیلوگرم (34,280 lb)
• بیشینه وزن برخاست: ۲۳۰۰۰ کیلوگرم (51,800 lb)
• پیشرانه: ۲× یوروجت ئی‌جی۲۰۰ پس‌سوز توربوفن
• نیرو ی خشک: ۶۰ کیلونیوتن (13,500 lbf) هرکدام
• نیرو با پس سوز ۹۰ کیلونیوتن (20,250 lbf) هرکدام

عملکرد

• سرعت بیشینه: ** در ارتفاع: +۲ ماخ، ۲۴۹۵ کیلومتر بر ساعت، ۱۹۵۰ مایل بر ساعت^[۶][۷]
• در سطح دریا: ۱/۲ ماخ^[۸] (۱۴۷۰ کیلومتر بر ساعت، ۹۱۳/۲ مایل بر ساعت))^[۹]
• ابرپیمایش: ۱/۱ ماخ^[۴]-۱٫۵^[۱۰]
• برد: ۲۹۰۰ کیلومتر (1,840 mi)
• شعاع عملیاتی: ** حمله زمینی (ارتفاع پایین): ۶۰۱ کیلومتر
• حمله زمینی (عادی): ۱۳۸۹ کیلومتر
• دفاع هوایی با ۳ ساعت CAP: ۱۸۵ کیلومتر
• دفاع هوایی با ۱۰ دقیقه تاخیر: ۱۳۸۹ کیلومتر (۸۶۳ ناتیکال مایل) ^[۱۱]
• برد ترابری: ۳۷۹۰ کیلومتر (2,300 mi)
• سقف پروازی: ۱۹۸۱۰ متر (65,000 ft)
• نرخ اوج‌گیری: +۳۱۵ متر بر ثانیه^[۱۲][۱۳] (62,000 ft/min^[۱۴])
• بارگیری بال: ۳۰۷ کیلوگرم بر مترمربع^[۸] (63 lb/ft²)

جنگ‌افزار

• توپها: ۱×۲۷ میلی‌متری موزر بی‌کا-۲۷ با ۱۵۰ گلوله
• موشکها: ** موشکهای هوا به هوا:

o         

• ایم-۹ سایدوایندر، آیم-۱۳۲ آسرام، ایم-۱۲۰ آمرام، آی‌آرآی‌اس-تی و در آینده ام‌بی‌دی‌آ متئور
• موشکهای هوا به زمین
• ای‌جی‌ام-۸۴ هارپون، ای‌جی‌ام-۸۸ هارم، آلارم، موشک استورم شدو، موشک بریمستون، موشک تائوروس، موشک پنگوئن و در آینده ای‌جی‌ام آرمیجر
• بمبها: پیوی، سری بمبهای هدایت لیزری ال جی بی، جی‌دی‌ای‌ام، هوپ-هوسبو
• غیره:
• پاد پرتاب کننده چف و فلیر
• پادهای جنگ الکترونیک (ای‌سی‌ام)
• پاد نشانه‌گیری لایتنینگ
• تا ۳ مخزن سوخت اضافه برای ماموریتهای ترابری

تجهیزات پروازی

• رادار یورورادار کپتور
• سیستم جستجو و ردگیری فروسرخ غیرفعال (پایریت)

منابع

1.     ↑ Typhoon Performance Data، شرکت یوروفایتر

2.     ↑ "Typhoon." Raf.mod.uk, 1 July 2005. Retrieved: 28 November 2009.

3.     ↑ Typhoon page, BAE Systems.

4.     ↑ ^{۴٫۰ ۴٫۱} "Kings of Swing." AirForces Monthly, August 2008.

5.     ↑ Williams, Mel, ed. "Dassault Rafale". Superfighters, The Next Generation of Combat Aircraft. London: AIRtime, 2002. ISBN 1-880588-53-6.

6.     ↑ Austrian airforce (2,495 km/h at 10,975 m altitude) translation, NASA Mach and Speed of Sound

7.     ↑ Airpower Austria (Mader - Janes correspondent: performance values with 2 BVR and 4 WVR rockets "Translation." google.de. Retrieved: 28 November 2009.

8.     ↑ ^{۸٫۰ ۸٫۱} Spick, Mike. "Eurofighter EF 2000 Typhoon". Brassey's Modern Fighters: The Ultimate Guide to In-Flight Tactics, Technology, Weapons, and Equipment. Washington, DC: Potomac Books Inc, 2002. ISBN 1-57488-462-X.

9.     ↑ See عدد ماخ for relationship.

10. ↑ Switzerland Eurofigther website: Average Speed without afterburner Mach 1.5 (Supercruise), "Translation." google.de. Retrieved: 28 November 2009.

11. ↑ "Eurofighter." fas.org. Retrieved: 1 November 2009.

12. ↑ "Eurofighter Tech." doppeladler.com. Retrieved: 1 November 2009.

13. ↑ title=Eurofighter climb rate 25% better as F-16 (254 m/s x 1.25 = 317.5 m/s)." Flug-revue.rotor.com, 9 April 1999. Retrieved: 28 November 2009.

14. ↑ "News." telegraph.co.uk. Retrieved: 1 November 2009.

 

جنگنده وای اف23

جنگنده  فراموش شده

نورثروپ YF-23 یا نورثروپ-مکدانل داگلاس YF-23 یک جنگنده ی تک سرنشینه ی دو موتوره می باشد که برای نیروی هوایی ایالات متحده طراحی شده بود.
طرح نهایی آن در مزایده ی ATF یا همان جنگنده ی تاکتیکی پیشرفته نیروی هوایی ایالات متحده با YF-22 که محصول لاکهید مارتین بود به رقابت پرداخت و سرانجام پروژه YF-22 جهت تولید انبوه انتخاب شد.دو فروند YF-23 آزمایشی ساخته شد که به نامهای مستعار "عنکبوت سیاه 2" و "شَبَه خاکستری" شناخته می شوند.
در دهه 1980 میلادی USAF به دنبال جنگنده ای برای جایگزینی با جنگنده های قدیمی خود و قابل رقابت با جنگنده های Su-27 و Mig-29 شوروی بود.شرکت های زیادی طرح های خود را ارائه دادند و سرانجام نیروی هوایی ایالات متحده از بین آنها ، طرح های پیشنهادی لاکهید مارتین و نورثروپ را انتخاب کرد.مکدانل داگلاس با نورثروپ جهت گسترش YF-23 همکاری کرد و لاکهید مارتین به همراه بویینگ و جنرال داینامیکس و با همکاری یکدیگر YF-22 را تولید کردند. YF-23 سریعتر و پنهانکار تر بود ولی چابکی کمتری داشت.پس از گذشت چهار سال از اغاز رقابت و بررسی پروژه ها ، سرانجام YF-22 به عنوان برنده مزایده ی 1991 اعلام شد و طرح لاکهید با نام Lockheed Martin F-22 Raptor وارد چرخه ی تولید شد.نیروی دریایی ایالات متحده نیز طرحی مبنی بر جایگزینی یک ATF با رهگیر F-14 داشت که بعدها منحل شد.قابل توجه است که دو فروند YF-23 آزمایشی تولید شده در موزه هایی در سال 2009 به نمایش در آمدند. 

توسعه
ماهواره شناسایی آمریکا در سال 1978 نسخه های آزمایشی جنگنده رهگیرهای پیشرفته Mig-29 و Su-27 را شناسایی کرد که دلیلی شد تا آمریکایی ها اقدام به تولید جنگنده های مانور پذیرتر کنند.در سال 1981 نیروی هوایی آمریکا از شرکتهای هوایی بسیاری تقاضای اطلاعاتی پیرامون جنگنده ی تاکتیکی پیشرفته ای که آنرا با F-15 Eagle جایگزین کند ، کرد و پس از مشورت های صورت گرفته ، تصمیم تولید و ساخت جنگنده های تاکتیکی پیشرفته که ماموریت اصلی آنها رزم هوایی بود ، گرفته شد.(این نکته نیز قابل توجه است که ATF یا همان جنگنده ی تاکتیکی پیشرفته به طرح ایالات متحده جهت تولید نسل پنجم جنگنده های امروزی گفته میشود.)این ATF باید از برترین فناوری های روز که شامل استفاده از مواد کامپوزیت ، آلیاژهای سبک ، سیستم کنترل پرواز پیشرفته ، سیستم پیشرانه قدرتمند و فناوری پنهانکاری بود، استفاده میکرد.در اکتبر سال 1985 نیروی هوایی آمریکا به تعداد زیادی از سازندگان هواپیما پیشنهادی داد و در نهایت و در ماه مه سال 1986 این طرح به دو شرکت نورثروپ و لاکهید مارتین ختم شد.همزمان با این موضوع نیروی دریایی ایالات متحده اعلام کرد که به هواپیمایی جهت تعویض با تامکت های نیروی دریایی نیاز دارد و برنده ی این رقابت میتواند کاندید اصلی اجرای طرح باشد.این طرح موسوم NATF یا همان Navalized Advanced Tavtical Fighter بود که شامل 546 فروند از 750 فروند هواپیمای تولید شده میشد.

ژوئن سال 1986 طرح تولید این جنگنده به لاکهید ، بویینگ ، جنرال داینامیکس ، مکدانل داگلاس ، نورثروپ ، گرومن و راک وِل واگذار شد تا آغاز رقابتی سخت باشد.به مدت کوتاهی پس از این ، دو مورد آخر کنار گذاشته شدند و لاکهید مارتین به همراه بویینگ و جنرال داینامیکس تشکیل یک تیم واحد و مکدانل داگلاس و نورثروپ تشکیل یک تیم جهت طراحی تولید جنگنده ی مورد نظر دادند.هر دو تیم به مدت 50 ماه وقت داشتند تا طرح خود را به صورت آزمایشی تولید کنند که در نتیجه آن دو جنگنده ی آزمایشی Lockheed Martin YF-22 و Northrop YF-23 تولید شدند.نیروی هوایی ایالات متحده YF-22 را جهت تولید انبوه انتخاب کرد و YF-23 در حد یک هواپیمای آزمایشی باقی ماند.
YF-23 طوری طراحی شده بود که مقاومت پروازی بالا ، قابلیت سوپر کروز و قابلیت پنهان کاری و سهولت تعمیر و نگهداری را برای نیرویی هوایی آمریکا به ارمغان می آورد.قابل ذکر است که سوپر کروز به امکان پرواز طولانی مدت سوپر سونیک جنگنده ، بدون استفاده از پس سوز گفته میشود.نورثروپ در زمینه ی پرواز سوپر کروز دارای تجربه هایی بود که در پروژه های B-2 Spirit و F/A-18 Hornet جهت کاهش ردیابی این پرنده ها توسط رادار ها و ردیاب های فروسرخ ، بدست آورده بود.
اولین YF-23 به شماره سریال "87-0800" در 22 ژوئن 1990 آماده شد و اولین پرواز خود را که 50 دقیقه طول کشید در 27 اوت همان سال ، به خلبانی آلفرد پال (Alfred Paul) انجام داد.دومین YF-23 به شماره سریال "87-0801" اولین پرواز خود را به خلبانی جیم سندبرگ (Jim Sandberg) انجام داد.اولین YF-23 به رنگ خاکستری تیره در آمد و نام مستعار "عنکبوت" یا "عنکبوت سیاه 2" را از آن خود کرد و دومین جنگنده به رنگ خاکستری روشن درآمد و نام مستعار "شَبَه خاکستری" برای خود برگزید.

طراحی
YF-23 با طراحی لوزی شکل بالهای خود ، مثل یک هواپیمای غیرعادی میباشد.این جنگنده طوری طراحی شده است که نیروی دِرَگ(Drag) ناشی از سرعت سوپر سونیک و تحرکات دم V شکل را خنثی میکند.کاکپیت YF-23 در بالاترین قسمت آن قرار دارد و نزدیک به دماغه ی هواپیما میباشد.YF-23 از سه ارابه ی فرود برخوردار است که شامل یک ارابه در دماغه و دو ارابه ی فرود اصلی است.تسلیحات این جنگنده زیر بدنه و در بین دماغه و ارابه های فرود اصلی لود میشوند.
دو موتور توربو فن که هرکدام در محفظه ای جداگانه در پشت هواپیما قرار گرفته اند نیروی لازم برای YF-23 را تولید میکنند.نکته ی جالب و قابل توجه این است که از دو جنگنده ی تولید شده ، اولین پرنده از موتور Pratt & Whitney YF119 استفاده میکند و نمونه ی دوم از موتور General Electric YF120 بهره میبرد.این موتورها از نازل های ثابت استقاده میکنند که در YF-22 شاهد استفاده از نازل های زاویه دار هستیم.همانطور که در B-2 نیز مشاهده میشود ، YF-23 از خنک کننده های خروجی موتور برخوردار است تا توسط ردیاب های فروسخ رهگیری و شناسایی نشود.

ارزیابی و مقایسه با YF-22
اولین YF-23 با موتور Pratt & Witney در تاریخ 18 سپتامبر 1990 در پرواز سوپر کروز به سرعت 1.43 ماخ رسید.نمونه ی دوم با موتور General Electric در تاریخ 29 نوامبر همان سال در پرواز سوپر کروز سرعت 1.6 ماخ را بدست آورد و در تستی دیگر بیشترین سرعت این جنگنده 1.8 ماخ ثبت شد.محل حمل تسلیحات برای این جنگنده به صورت خاصی قرار گرفته بود و از YF-23 تنها در آزمایش های آکوستیک سلاح ها استفاده شد ، ولی هرگز موشکی شلیک نکرد.این در حالی بود که YF-22 موشک های AIM-9 Sidewinder و AIM-120 AMRAAM را با موفقیت شلیک کردو در تاریخ 30 نوامبر 1990 در یک شبیه سازی واکنش رزمی سریع در طول 10 ساعت 6 بار پرواز کرد.تست های پروازی در دسامبر 1990 نیز ادامه داشت و هر دو فروند YF-23 به تعداد 50 پرواز به طول 65.2 ساعت انجام دادند.همانطور که پیش از این نیز گفته شد YF-23 از YF-22سریعتر و پنهانکارتر بود ، ولی چابکی YF-22 را نداشت.
سرانجام این دو هواپیما رقابت خود را در دسامبر 1990 به پایان رساندند و در 23 اوریل 1991 معاون نیروی هوایی ایالات متحده اعلام کرد که YF-22 برنده رقابت بوده است.نیروی هوایی موتور YF119 را برای تولید انبوه F-22 انتخاب کرد.سپس Lockheed Martin و Pratt & Whitney طرح هایی جهت هماهنگی بیشتر تکنیکی و فنی ، برطرف نمودن ریسک های احتمالی و داشتن برنامه ی موثر در تولید ، به اجرا درآوردند.شایان ذکر است پروژه NTAF نیز در سال 1992 منحل شد.در ادامه ی جریانات هر دو جنگنده ، بدون موتور به مرکز تحقیقات پرواز درایدن(Dryden) در پایگاه نیروی هوایی ادوارد واقع در کالیفرنیا منتقل شدند.

احیای پروژه
در سال 2004 ، نورثروپ گرومن جهت احیای دوباره ی پروژه طرحی ارائه داد تا از YF-23 به عنوان بمب افکن موقت استفاده شود ، همانطور که از FB-22 و B-1R نیز شد.نورثروپ تغییراتی در دومین YF-23 ، جهت تبدیل به بمب افکن موقت داد.این طرح در سال 2006 کنسل شد ، زیرا یک بمب افکن بلند برد نیاز بود و در این راستا نیروی هوایی ایالات متحده طرح تولید نسل بعدی بمب افکن هارا اغاز کرده است.

نمایش هواپیما

تا اواسط سال 1996 دو فروند YF-23 باقی مانده بودند،تا هنگامی که به موزه منتقل شدند.
YF-23 PAV-1 به شماره سریال 87-0800 و شماره ثبت N231YF ، این جنگنده در سال 2009 در مرکز توسعه و پژوهش هنگار در موزه ملی نیروی هوایی ایالات متحده در نزدیکی شهر دیتون،اوهایو به نمایش در امد.
YF-23A PAV-2 به شماره سریال 87-0801،شماره ثبت N232YF ، تا سال 2004 در موزه هوایی غرب قرار داشت ،نورث گرومن از این مدل برای نمایش بمب افکن YF-23 مورد استفاده قرار گرفت.PAV-2 در سال 2010 به موزه هوایی غرب بازگردانده شده،البته در مکانی جدید در فرودگاه تورنس کالیفرنیا.

مشخصات (YF - 23)

ویژگی های عمومی


خدمه : 1 (آزمایشی)
طول : 20.60 متر
طول بال : 13.30 متر
ارتفاع : 4.30 متر
مساحت بال : 88 متر مربع
وزن خالی : 14970 کیلوگرم
وزن با تسلیحات : 23327 کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست : 29،000 کیلوگرم
پیشرانه : 2 × جنرال الکتریک YF120 یا پرات و ویتنی YF119 توربوفن،توان هر یک 156 کیلونیوتن
حداکثر سرعت : 2.2 ماخ + (1650 + مایل در ساعت، 2655 + کیلومتر / ساعت) در ارتفاع
کروز سرعت : ماخ 1.6 (1060 مایل در ساعت و 1706 کیلومتر / ساعت) supercruise در ارتفاع
برد : بیش از 4500 کیلومتر
برد عملیاتی : 865-920 مایل، 1،380-1480 کیلومتر
سقف پرواز : 19800 متر
توان بارگیری بال : 265 کیلوگرم / متر مربع
نسبت تراست به وزن : 1.36
تسلیحات

1 * مسلسل 20 میلیمتری M61 ولکان
4 * موشک هوا به هوای AIM-120 AMRAAM یا AIM-7 Sparrow
2* موشک هوا به هوای AIM-9 Sidewinder 

منبع:میلیتاری پارسی

مهیار

نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

توان رزمی:
توان رزمی و عده قوای نظامی این نیرو هم اکنون نامعلوم است و تنها حدسیات از روی عده و توان نظامی آن پیش از انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی تخمین زده می شود. با این حال هواپیما های اصلی این نیرو شامل است بر:
فانتوم یا F-۴
F-۵
تامکت یا F-۱۴
Mig-۲۹
Mig-۲۱
Su-۲۴

هواپیما های جدید:
به دلیل تحریم های شدید برای فروش تسلیحات به ایران، در سال های اخیر هواپیما های نظامی جدید به توان نیروی هوایی اضافه نشده است. با این وجود هواپیما های موجود بهینه سازی شده و چند طرح هواپیمای نظامی بومی اجرا شده است. همچنین شایعاتی مبنی بر پناهنده شدن هواپیما های عراقی در زمان جنگ اول خلیج فارس به ایران مطرح می باشد با این وجود تعداد و نوع این هواپیما ها در سایه ابهام قرار دارد. البتا در چند سال اخیر ابتدا جنگنده صاعقه و سپس آذرخش در جمهوری اسلامی ایران طراحی وساخته شد این دو هواپیما از روی هواپیمای اف5 آمریکا و باکمک روسیه طراحی شده است پس از طراحی این دو جنگنده و در آغاز طراحی سومین جنگندهآمریکا فشار خود را بر روسیه افزایش داد که موجب قطع همکاری های روسیه شد در نتیجه ایران با تکیه بر توان داخلی -واسه رو کم کنی هم که باشه- با هم کاری(دانشگاههای صنعتی شریف-کیش-مالک اشتر وهوافضا)اقدام به طراحی یکی از بی نظیرترین جنگندههای جهان بانام شفق که هواپیمایی رادار گریز و مخفی شونده است شد. اطلاعات کامل تر در این زمینه را می توانید در زیر مشاهده کنید: صاعقه...صاعقه هواپیمای جت جنگنده آموزشی نظامی ساخت ایران است. در این هواپیما از بدنه هواپیمای اف-۵ استفاده شده است. تفاوت ظاهری این هواپیما با اف-۵ وجود دو سکان عمودی V شکل است که برای ایجاد توانایی لازم برای مانور پذیری بهتر جنگنده صورت گرفته است. هواپیمای جنگنده صاعقه ۱۰ تا ۱۵ درصد بزرگ‌تر شده هواپیماهای اف-۵ است که دو سکان عمودی V شکل (برای کاهش سطح مقطع راداری) و سیستم های الکترونیک و موتورهای روسی آر دی-۳۳ (RD-۳۳) دارد.
آذرخش... آذَرَخش نام دومین هواپیمای جنگنده ساخت ایران، پس از جنگنده صاعقه‌است. این جنگنده که در ایران و به روش مهندسی معکوس بر روی جنگنده بمب افکن اف-۵ ساخته و در تاریخ ۱۵/۵/۱۳۸۶ در شاهین شهر اصفهان آزمایش شده‌است.
جنگنده آذرخش حدودا ۱۵ درصد بزرگتر از F-۵E است و از موتورهای RD-۳۳ لیولکا نیرو می‌گیرد.
فهرست مندرجات ۱ طراحی ۲ نیروی پیشران ۳ مقایسه با اف۵ ۴ امکانات ۵ پیوند به بیرون

طراحی طراحی هواپیمای صاعقه (نه آذرخش) به طرز چشم گیری شبیه هواپیمای جنگنده - بمب افکن F/A ۱۸ ساخت است که به اختصار F۱۸ خوانده می‌شود. بیشترین شباهت در دو سکان عمودی زاویه دار نسبت به محور طولی و صفحات جانبی در کناره‌های هواپیما تا کناره کابین می‌باشد. لازم به ذکر است نمونه اولیه - هواپیمای اف۵ - دارای یک سکان عمودی بوده و فاقد صفحات مذکور در کنار بدنه می‌باشد. در ضمن لازم به ذکر است که سابقه طراحی هواپیما جنگنده در ایران به بعد از انقلاب می‌رسد و طراحی این گونه هواپیما‌ها کاملا ایرانی و بومی بوده‌است متخصصین ایرانی طراح این هواپیما‌هااستادان دانشگاه هوایی شهیدستاری ومتخصصین صنایع دفاع هستند. ظاهرا ابزار ناوبری اویونیک این پرنده دستخوش تغییرات اساسی گردیده‌است و از سامانه‌های روسی در آن استفاده گردیده‌است. کابین این جنگنده از تجهیزات جدید شامل نشان دهنده‌های دی جی تال و مانیتورهای LCD یا پلاسمای مایع استفاده گسترده گردیده‌است. در بخش تجهیزات خدمه پروازی نیز تغییرات اساسی بچشم می‌خورد، به صورتی که از کلاه‌های پروازی هوشمند جهت هرچه کمتر گردیدن بار کاری خلبان و افسر کمک استفاده گردیده‌است.
نیروی پیشران جنگنده آذرخش از دو موتور روسی آردی-۳۳ استفاده می‌کند. این جنگنده بیشتر برای عملیات‌های هوا به زمین طراحی شده ولی در کنارآن توانایی جنگ هوایی را نیز دارد. پیشرانه این هواپیما دو دستگاه موتور RD-۳۳ (موتور جنگنده میگ)است که از موتورهای هواپیمای اف-۵ بسیار قدرتمندتر بوده و امکان پرواز تا سرعتهای ۱٫۵ تا ۱٫۷ ماخ را به این هواپیما می‌دهد.در گونه هایی از این موتور که دارای پس سوز نیز می باشد قدرت موتور از ( 5,098kgf (50KN به (8,300kgf (81.3KN میرسد. این موتور طی درخواستی در سال 2005 به مبلغ 250,000,000$ برای بهینه سازی اسکادران هوایی mig-29 هند مورد استفاده قرار گرفته است. که البته کمی و یا مقداری کمتر از صاعقه (هواپیما) است. (ساخت کارخانه جات klimov )

مقایسه با اف۵
هواپیمای آذرخش را می‌توان یک جنگنده اف-۵ دانست که در آن مساحت بال‌ها تا حدودی افزایش یافته و موتورها و اویونیک آن با نمونه‌های جدیدتر روسی تعویض گشته‌است. مشهودترین تفاوت این هواپیما با جنگنده اف-۵، ورودی موتورهای به وضوح بزرگ‌ تر آن است که در نتیجه نصب موتور قدرتمند تر و نیاز به ورودی هوای بزرگ‌تر حاصل آمده‌است. همچنین تغییرات واضحی در سکان عمودی آن پدید آمده که می‌توان از آن‌ها به عنوان عوامل کنترل کننده مانور پذیری فوق العاده و بعضا خارج از کنترل F-۵ دانست. وزن این جنگنده در حالت عادی حدود ۸ تن و در حالت حد اکثر بین ۱۵ تا ۱۸ تن خواهد بود، گفتنی این جنگنده می‌تواند حدود ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ کیلوگرم تسلیحات با خود حمل کند.
امکانات رادار این هواپیما از نوع N۰۱۹-ME که در ایران بهسازی شده تا کارایی آن بر ضد اهداف زمینی افزایش یابد و برد این هواپیما نیز مانند هواپیمای صاعقه در حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر است. این هواپیما یعنی جنگنده آذرخش بیشتر و در واقع برای حمله به اهداف زمینی طراحی و ساخته شده‌است و توانایی جنگ هوایی را نیز دارا است که کاملاً ساخت ایران بوده و برای جایگزینی است. هواپیمای اف۵ و به تبع آن آذرخش به دلیل کوچکی قابلیت حمل مقدار کمی سوخت را دارد که باعث کوتاه شدن برد هواپیما نسبت به هواپیماهای هم عصر خود مانند اف۴ می‌شود. (هواپیمای اف۴ می‌تواند هم وزن هواپیمای اف۵ سوخت با خود حمل کند.) به همین دلیل در زمان جنگ از این هواپیما بیشتر به عنوان هواپیمای گشتی شناسایی و یا جهت بمباران اهداف نزدیک استفاده می‌شد. و البته همین کمبود سوخت قابلیت درگیری با اهداف هوایی و انجام جنگ هوایی یا Dog Fightt را به شدت کاهش می‌دهد.

شفق... جنگنده شفق ،از جنگنده های پنهانکار و مافوق صوت که طراحی آن از چندین سال پیش شروع شد و در سال 2004 نیز تکمیل نمونه اولیه آن گزارش شد، در سه نوع آموزشی دو نفره، جنگنده دو نفره و جنگنده یک نفره طراحی شده است. پروژه طراحی شفق توسّط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران سرمایه گذاری شده و بوسیله مجتمع دانشگاهی هوایی (Aviation University Complex) که زیر مجموعه ای از دانشگاه صنعتی مالک اشتر می باشد طراحی شده است و لازم به ذکر است که دانشگاه بزرگ صنعتی مالک اشتر که یکی از بزرگترین مراکز علمی و طراحی ایران می باشد وابسته و زیر نظر کامل وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است .
بسیاری از کارشناسان شفق را از حیث توانایی و نوع طراحی با طرح هواپیمای MiG-I-2000 روسیه مقایسه کرده اند. البته لازم به ذکر است در طراحی شفق به ویژگی پنهانکاری (رادارگریزی) آن توجه زیادی شده، بویژه که طرح بدنه آن به جنگنده اف/ای-22 رپتور ساخت آمریکا که یک جنگنده پنهانکار است نیز تا اندازه ای شباهت دارد و بدنه آن از مواد جاذب امواج رادار (Radar Absorbing Materials) ساخته شده است، در واقع می توان شفق را اولین جنگنده پنهانکار ایرانی دانست. بنا به اظهارات بعضی رسانه ها طراحی نمونه نهایی شفق که شامل بسیاری اصلاحات و بهبود ها می باشد تا سال 2008 بطول خواهد انجامید.
شفق دارای هفت جایگاه برای حمل تسلیحات مختلف می باشد. نوع سازه به کار رفته به شکل مناسبی اجازه حمل انواع بمب و موشکهای هوابه هوا و هوابه زمین و همچنین انواع بمب با هدایت لیزری را به این هواپیمای توانمند می دهد. که در زیر هر بال سه جایگاه و یک جایگاه نیز در زیر بدنه قرار دارد. همچنین استفاده از نمایشگرهای چند کاره رنگی در کاکپیت آن موجب شده تا در جنگنده از نمایشگرهای آنالوگ کمتر استفاده شود. ضمنا در کاکپیت این هواپیما به راحتی خلبان توجه زیادی شده است، همچنین در شفق از صندلی های پرتاب شونده K-36D نیز استفاده شده است. وزن این جنگنده حدود 5 تن می باشد که از این لحاظ یک جنگنده سبک بحساب می آید. پیشرانه این جنگنده یک دستگاه موتور توربوجت RD-33 کلیموف یعنی همان موتور بکار رفته در جنگنده MiG-29 است. بنا به گفته بعضی رسانه ها ایران برنامه هایی نیز برای تولید موتور کلیموف RD-33 و نمایشگر های تحت امتیاز روسیه در ایران دارد.

از دیگر ویژگی های بارز شفق می توان به طراحی آیرودینامیکی و سرعت فراصوتی آن که دو تا دو ونیم برابر سرعت صوت است اشاره کرد، در طراحی شفق مساحت ریشه بالها بسیار بیشتر از نوک بال است و این امر موجب می شود تا جنگنده شفق در نبرد های هوایی تن به تن (داگ فایت) بتواند به سرعت زاویه حمله را بسوی هدف تغییر دهد، همچنین بواسطه طراحی ویژه بدنه آن توانایی پیچش، غلتش و قابلیت مانور پذیری شفق تا حد زیادی افزایش یافته و آن را به جنگنده ای برای استفاده در موقعیت های خاص تبدیل کرده است. کارشناسان در مورد شفق به گمانه زنی هایی پرداخته اند از جمله اینکه جنگنده شفق از توانایی پرواز در ارتفاع پایین نیز بخوبی برخوردار است و از لحاظ اویونیک یا سیستم های الکترونیک پروازی نیز بسیار پیشرفته می باشد. حتی بسیاری از کارشناسان ویژگی پنهانکاری شفق را حاصل ترکیب طراحی ویژه و استفاده از مواد جاذب امواج رادار دانسته و توانایی پنهانکاری شفق را با جنگنده آمریکایی F-117 Nighthawk که جنگنده ای بسیار پیشرفته می باشد مقایسه می کنند. و این شد نتایج تحریم آمریکا علیه ایران "ایران در تحریم بزرگ خواهد شد."(امام خمینی ره).البته تویکی از شمارگان جنگ افزار نوشته شده ایران26 فروند سوخو27و24فروندمیگ24و24فروندمیگ31داره.
دانشگاه شهید ستاری وابسته به دانشگاه مالک اشتر وظیفه تربیت نیروی متخصص برای این نیرو را دارا باشد.

منبع:سایت جنگ افزار.مجله جنگ افزاره شماره92.

مهیار

جنگنده های نسل پنجم

هرچند امروزه ایالات متحده بعنوان تنها کشور استفاده کننده از جنگنده های نسل پنجم شناخته می شود اما بررسی پروژه های موجود در دیگر کشورها برای ساخت چنین جنگنده هایی نیز خالی از لطف نیست، در این مبحث به تدریج با پروژه های موجود در کشورهای مختلف آشنا می شویم، امید است با یاری دیگر دوستان حاصل مطلبی جامع در مورد جنگنده های نسل پنجم و پروژه های مربوطه در جهان گردد.

BAE Systems Replica

پروژه رپلیکا از همان ابتدا پروژه ای سری بود، این پروژه در اواسط دهه نود شروع شد و در سال 1999 یک مدل از آن در اندازه واقعی به نمایش گذاشته شده بود، هرچند هویت این پروژه نامعلوم بود و بسیاری احتمال می دادند رپلیکا یک برنامه عملیاتی تمام عیار باشد اما بنا به اطلاعات منتشر شده رپلیکا در ابتدا یک طرح مطالعاتی در زمینه تکنولوژی های رادارگریزی بوده که بعد ها بمنظور انجام آزمایشات بیشتر مدلی از آن در اندازه واقعی نیز ساخته شده است. با این وجود بعضی بر این عقیده هستند که طرح رپلیکا ادامه دارد و احتمالا در آینده شاهد جنگنده ای بر پایه رپلیکای کنونی خواهیم بود. گذشته از این باید رپلیکا را یک طرح فوق العاده در زمینه بکارگیری تکنولوژی های رادارگریزی به شمار آورد.

Air Defense Agency – Hindustan Aeronautics Limited MCA

پروژه هندی MCA پروژه ای است که بعنوان تکمیل کننده پروژه جنگنده سبک یا همان LCA (Light Combat Aircraft) شناخته می شود، MCA که به معنی Medium Combat Aircraft یا همان هواپیمای جنگنده متوسط است پروژه ای است برای ساخت یک جنگنده نسل پنجم با وزنی بین 16 تا 18 تن با ویژگی هایی نظیر پرواز مافوق صوت بدون نیاز به پس سوز (Supercruise)، توانایی مخفی شدن از دید رادارهای دشمن (با توجه به حذف سکان عمودی و استفاده از مواد جاذب امواج رادار بازتابش راداری بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافته)، حد اکثر سرعت 1.8 ماخ، حد اکثر سقف پروازی برابر 15 کیلومتر، توانایی تحمل فشاری بین 3- تا 9+ جی، توانایی نشست و برخواست از باند های کوتاه و... .
با توجه به اینکه این پروژه نسبت به LCA به مراتب پیچیده تر بود هندوستان از ابتدا تصمیم داشت این پروژه را با همکاری کشورهایی با دانش فنی بیشتر به انجام برساند، در سال 2005 روسیه به هندوستان پیشنهاد داد تا در طرح PAK-FA با روسیه همکاری کند، اما هندوستان به این دلیل که از ابتدا در پروژه حضور نداشته این پیشنهاد را نپذیرفت، در آگوست 2006 وزیر دفاع هندوستان در پارلمان اعلام کرد با توجه به تجربیات بدست آمده از پروژه LCA در حال کار برروی طرح MCA هستیم، اما سر انجام در ژانویه 2007 مشخص شد که هندوستان و روسیه بر سر طرح مشترک ( احتمالا T-50 شرکت سوخوی) به توافق رسیده اند، حقیقت این بود که نه هندوستان توانایی فنی تکمیل پروژه MCA را داشت و نه روسیه از بودجه کافی برای تکمیل برنامه جنگنده نسل پنجم برخوردار بود، با این وجود پروژه MCA نیز لغو نشده و هندوستان به احتمال زیاد قصد دارد پس از پروژه T-50 از دانش فنی بدست آمده برای تکمیل این پروژه یاری گیرد.

در دهه هشتاد ژاپن تصمیم به اجرای پروژه ای جاه طلبانه تحت عنوان FS-X گرفت، اجرای این پروژه بر عهده Mitsubishi Heavy Industries بود اما بخاطر اینکه ژاپن توانایی لازم برای تکمیل پروژه را نداشت جنرال داینامیکس را بعنوان پیمانکار خارجی برگزید، هرچند در سال 1988 دولت با اجرای پروژه موافقت کرد اما سر انجام تحت فشار ایالات متحده پروژه لغو شد و طرح Mitsubishi F-2 که مشتقی از F-16 آمریکایی بحساب می آمد جایگزین آن شد و سر انجام نیز Mitsubishi F-2 در سال 2001 وارد خدمت نیروی دفاع هوایی ژاپن شد، اما Mitsubishi علاقه مند بود پروژه ای را این بار برای آزمایش توانایی های خود در زمینه تولید جنگنده های نسل پنجم به انجام برساند، با این وجود از آنجا که علاقه مند نبود تجربه FS-X دوباره تکرار شود از ابتدا تصمیم گرفت پروژه را صرفا در ابعاد آزمایشی به اجرا در آورد. این پروژه ATD-X مخفف Advanced Technology Demonstrator-X به معنای اثبات کننده تکنولوژی پیشرفته نامیده شد و پرواز آن نیز برای سال 2014 پیش بینی شد، در سال 2005 پیش نمونه این جنگنده برای انجام آزمایشات بازتابش راداری در فرانسه آماده شد و پس از انجام آزمایشات در سال 2006 به نمایش در آمد. قرار است موتورهای این جنگنده که تحت پروژه تحقیقاتی XF-7 در حال توسعه هستند اولین تست های زمینی خود را در سال 2007 به انجام برسانند. کارشناسان احتمال می دهند که ژاپن در صورت موفقیت پروژه در واکنش به عدم موافقت ایالات متحده برای فروش F/A-22، ATD-X را بعنوان یک پروژه عملیاتی ادامه داده و آن را وارد خدمت کند. در پروژه ATD-X سعی شده تا ویژگی های مثبت جنگنده های زیر در طرح منظور شوند:

سوخو-27 بخاطر شکل کاناپی که میدان دید گسترده ای به خلبان می دهد
اف-15 بخاطر دماغه بزرگ که توانایی حمل رادارهای بزرگ را دارد
اف-22 بخاطر شکل ورودی های هوا و شکل کلی بدنه که مانور پذیری مناسبی دارد
اف-35 بخاطر شکل بالها که ثبات بیشتری به جنگنده داده و در سرعت صوت و سرعت های فراصوت امکان مانور بیشتری به جنگنده می دهند
اف-18 بخاطر سکان عمودی V شکل که مانورپذیری بیشتری به جنگنده می دهد (هرچند اف-22 نیز دارای سکان عمودی V شکل است ولی متخصصین ژاپنی طرح سکان عمودی اف-18 که فاصله کمتری دارند و باریکتر اند را برگزیده اند)
همچنین ATD-X دارای موتورهایی با قابلیت تغییر بردار رانش سه بعدی می باشد اما در آزمایشات مشخص شده که قسمت متحرک خروجی موتورها تاثیر منفی در ویژگی رادارگریزی داشته و باید بگونه ای پوشیده شود.Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) Lampyridae (Firefly)



پروژه Lampyridae به معنای کرم شب تاب به آلمان غربی و دهه هشتاد مربوط می شود، این پروژه بین سالهای 1981 تا 1987 توسط MBB و به سفارش نیروی هوایی آلمان غربی با مدیریت دکتر گرهارد لوبرت در حال انجام بود، Lampyridae از همان روش بکار رفته در اف-117 نایت هاوک یعنی بکارگیری سطوح فاقد انحنا در بدنه برای مخفی شدن از دید رادار ها استفاده می کرد اما بنا به اظهار نظر مدیر سابق پروژه بازتابش راداری آن احتمالا بهتر از اف-117 بود چرا که در طراحی آن از سطوح کمتری استفاده شده بود. آزمایشات تونل باد در سال 1985 برروی یک نمونه 1:20 برای پروازهای ترانسونیک و یک نمونه 5/1:3 برای پروازهای با سرعت کم شروع شد و همچنین آزمایشات تونل باد برروی یک نمونه سه چهارم سرنشین دار (به طول 12 متر و فاصله بال 6 متر) نیز انجام شد که در سال 1987 به پایان رسید، در آزمایشات برروی نمونه سرنشین دار حد اکثر سرعت 220 کیلومتر بود که مشخص شد در این سرعت هواپیما دچار لرزش های ناچیزی در تمامی زوایا می گردد. متخصصین آلمانی یک سیستم کامپیوتری بمنظور محاسبه بازتابش راداری جنگنده نیز طراحی کرده بودند که ضمن محاسبه بازتابش راداری مدلی از Lampyridae که در اندازه واقعی ساخته شده بود (بطول 16 متر و فاصله بال 8 متر) امکان محاسبه بازتابش راداری دیگر جنگنده ها از طریق اطلاعات موجود را نیز داشت، لازم به ذکر مقایسه بازتابش راداری اف-117 با Lampyridae نیز از همین طریق انجام شد، هرچند که نمی توان گفت نتایج مقایسه کاملا صحیح هستند.Korea Aircraft Industries KFX
یکی از جالب ترین پروژه هایی که در آسیا در حال پیگیری است پروژه KFX می باشد، این پروژه که انجام آن بر عهده صنایع هواپیمایی کره (بعنوان بخشی از آژانس توسعه دفاعی) می باشد، پروژه ای است برای ساخت یک جنگنده نسل پنجم با ویژگی های نزدیک به اف-35 آمریکایی بمنظور جایگزینی با جنگنده F-4 Phantom. در حال حاضر دو طرح برای این پروژه وجود دارد که در دست بررسی می باشند، اولین طرح که KFX-101 نام گرفته جنگنده ای است دو موتوره و شبیه به اف-22 آمریکایی، طرح دوم که KFX-201 نام دارد طرحی است مشابه KFX-101 با بال های ذوزنقه ای با این تفاوت که سکان های افقی در این طرح حذف شده اند، بالها به دم نزدیکتر شده اند و در نزدیکی ورودی های هوا سطوح کنترلی پیشین (کانارد) قرار گرفته اند. بنابر نیاز نیروی هوایی جنگنده به موتورهایی با کششی بین بیست تا بیست و چهار هزار پوند نیازمند است، در حال حاضر گزینه هایی که پیش روی صنایع هواپیمایی کره قرار دارند موتورهای F414، EJ 200 و Snecma M88 می باشند، جنگنده مورد نظر نیروی هوایی باید توانایی حمل انواع مختلف تسلیحات هوا به هوای کوتاه برد نظیر AIM-9X و میانبرد نظیر AIM-120 را داشته و بتواند مهمات هوا به سطح نظیر بمب های هدایت شوند و موشک های هوا به سطح را حمل کرده و مورد استفاده قرار دهد. ورود به خدمت جنگنده برای سال 2020 پیش بینی شده که در این صورت جنگنده می بایست به مدت 30 سال یعنی تا سال 2050 در خدمت باقی بماند.

امروزه چین بخاطر پیشرفت های سریع اقتصادی و نظامی خود از کشورهایی شناخته می شود که بیشتر از دیگر کشورهای آسیایی پتانسیل لازم برای توسعه جنگنده نسل پنجم و ورود به خدمت آن را دارد، این امر از اخبار منتشر شده در مورد طرح های در حال اجرا برای جنگنده های نسل پنجم در چین بوضوح مشخص است، دو شرکت اصلی سازنده هواپیماهای جنگنده در چین یعنی شنیانگ و چنگدو طرح های جی 12 و جی 13 را ارائه داده اند و این امکان وجود دارد که طرح جی 14 بعنوان پروژه ای مشترک برپایه دو طرح فوق بین دو شرکت چنگدو و شنیانگ و دیگر شرکت های هواپیمایی چین نظیر خیان، گویژو و... به اجرا در آید. در حال حاضر اطلاعات زیادی از پروژه های ارائه شده در چین وجود ندارد اما آنچه که مشخص است این است که چینی ها قصد دارند تا با تکیه بر توانایی های داخلی و کسب تکنولوژی های لازم از تامین کنندگان نظامی قدیمی خود یعنی اسرائیل و روسیه و حتی کسب برخی از تکنولوژی ها از اروپا در یکی دو دهه آینده اولین جنگنده نسل پنجم خود را به پرواز در آورند. هرچند اولین پرواز جنگنده نسل پنجم چینی برای سالهای 2015 تا 2020 پیش بینی شده بود اما با وجود مشکلات فنی در بعضی زمینه ها این امکان وجود دارد که این پرواز با تاخیر همراه باشد، اما همه موارد از عزم چین برای تولید جنگنده نسل پنجم حکایت دارد.

اولین طرح جنگنده نسل پنجم در چین جی 12 بود که توسط شنیانگ ارائه شد (کد جی 12 پیشتر برای جت سبک چین که در دهه شصت توسط نانچانگ در دست طراحی بود نیز بکار رفته است)، این طرح جنگنده ای بود دو موتوره با ساختار عادی و بسیار ساده، بعد ها که شنیانگ طرح فوق را اصلاح نمود و سکان عمودی یگانه آن را به سکان V شکل تغییر داد و شکل بالها و دم را اصلاح کرد این طرح به اف-22 شباهت زیادی پیدا کرد.

دومین طرح توسط چنگدو ارائه شد، چنگدو که با همکاری شرکت روسی میکویان در حال مطالعه جنگنده ای دوموتوره برپایه جی 10 و با توانایی هایی نزدیک به یوروفایتر و رافال بود با ایجاد تغییراتی در این طرح آن را بعنوان طرح جی 13 برای رقابت با جی 12 ارائه داد. با وجود طرح پیشرفته تر جی 13 طرح پیشین شنیانگ شانس کمتری برای انتخاب شدن بعنوان جنگنده نسل پنجم آینده چین را داشت، بهمین دلیل شنیانگ با اصلاح جی 12 طرحی جدید مشابه جی 13 با بالهای دلتایی و پیش بالها را ارائه داد. هر دو شرکت در طرح های خود امکاناتی مانند رادار اسکن الکترونیکی آرایه ای فعال، مکان های داخلی حمل تسلیحات و موتورهایی با قابلیت تغییر بردار رانش را پیش بینی کرده اند.

شاید اگر اتحاد شوروی تا امروز به حیات خود ادامه داده بود دیگر ایالات متحده تنها کشور دارنده جنگنده نسل پنجم نبود چرا که این کشور تا آخرین سالهای حیات خود نیز مشغول تحقیق و بررسی برای طراحی و ساخت جنگنده نسل پنجم بود، شرکت های دست اندر کار هوانوردی در شوروی از جمله یاکوولف، سوخوی و میکویان همه درگیر کار برروی جنگنده نسل پنجم اتحاد شوروی بودند، یاکوولف بیشتر برروی جنگنده های نسل پنجم با توانایی های نشست و برخواست کوتاه و عمودی تمرکز داشت و در این زمینه طرح یاک-43 را در دست داشت، بطور همزمان یاکوولف برروی جنگنده ی نسل پنجم با ویژگی های مشابه طرح 1.42 میکویان نیز کار می کرد.

میکویان نیز بیش از هر چیز برروی طرح 1.42 خود تمرکز داشت، 1.42 که ویژگی های یک جنگنده نسل پنجم را دارا بود، طبق آنچه مورد نظر طراحان بود 1.42 توانایی پرواز مافوق صوت بدون نیاز به پس سوز را داشت، همچنین طراحان مجموعه راداری و الکترونیکی کاملا متفاوت از آنچه در جنگنده های نسل چهارم روسی مانند سوخو-27 و میگ-29 وجود داشت را در طرح 1.42 پیش بینی کرده بودند. شرکت سوخوی نیز بنا بر بعضی اظهارات برخی منابع حتی پیش از دیگر شرکت های روسی مشغول به کار برروی جنگنده نسل جدید بود، سوخوی نه تنها برروی هواپیماهای جنگنده بلکه حتی برروی بمب افکن های نسل جدید نیز کار می کرد.

اما طرحی که در حال حاضر برای بررسی حائز اولویت است طرح T-50 شرکت سوخوی است که میکویان و یاکوولف نیز به عنوان پیمانکاران ثانویه تحت پروژه جنگنده نسل جدید نیروی هوایی یا همان PAK-FA در آن حضور دارند، در حال حاضر دو پیش نمونه از این جنگنده برای آزمایشات زمینی تولید شده و قرار است اولین پرواز جنگنده در سال 2009 انجام شود، ورود به خدمت جنگنده نیز برای سالهای 2011 تا 2012 پیش بینی شده است هرچند ممکن است با تاخیر مواجه گردد. موتورهای جنگنده برای نمونه پروازی اولیه از نوع Saturn 117S هستند، این موتورها که نوع تغییریافته ای از همان موتورهای AL-31F می باشند دارای نیروی کشش 14.5 تن بوده و برپایه تجربیات حاصل از ساخت موتورهای AL-41F جنگنده میگ 1.42 طراحی شده اند، با این وجود موتورهای نهایی جنگنده که توسط ساترن یا سالیوت ساخته خواهند شد نیروی 16 تن را دارند که نشان می دهد T-50 جنگنده ای سنگین و هم کلاس F/A-22 می باشد. طرح اولیه جنگنده بعنوان یک جنگنده برتری هوایی مجهز به رادار اسکن آرایه ای الکترونیکی فعال با توانایی های فراتر از میدان دید گسترده و مانور پذیری بالا در نبرد های هوایی نزدیک پی ریزی شده است، در عین حال جنگنده جدید باید توانایی های هوا به سطح نیز داشته باشد (از آنجا که این جنگنده ابتدا برای جایگزینی با Su-27 و MiG-29 در نظر گرفته شده و برای آینده نیز توانایی های هوا به سطح نیروی هوایی روسیه بیشتر بر جنگنده های Su-32 Fullback/Strike Flanker و Su-30 Flanker متمرکز خواهد بود طبیعی بنظر می رسد در ابتدا تمرکز طراحان روس بیشتر برروی توانایی های هوا به هوای T-50 معطوف باشد). از دیگر ویژگی های جنگنده توانایی پرواز مافوق صوت بدون نیاز به پس سوز است که امکان ادامه پرواز مافوق صوت به مدت بیشتری برای جنگنده را فراهم می کند و در کنار آن T-50 باید توانایی پنهان شدن از دید رادار ها را به مانند هر جنگنده نسل پنجم دیگری داشته باشد.

مهیار

جنگنده-بمب افكن f-5

تاریخچه

مدل F-۵E گونه ای بسیار بهبود یافته تر و قدرتمند تر است که بعدها طراحی و به کشورهای مختلفی از جمله ایران عرضه گردید و این هواپیما، هم اکنون نیز در نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران مشغول به خدمت بوده و در طی سال های جنگ تحمیلی استفاده های گسترده ای از آن به عمل آمد. این جنگنده از دو موتور توربوجت جنرال الکتریک J-۵۸ با قدرت ۴.۰۸۰ پوند تراست استاتیک بهره می جوید که این میزان کشش، در نمونه Tiger II افزایش یافته است. حداکثر سرعت این هواپیما حدود ۴/۱ ماخ یا سرعت صوت بوده و دارای سرعت گشت زنی و کروزی معادل ۹۷/۰ ماخ می باشد. همچنین، حداکثر برد این جنگنده حدود ۹۰۰ کیلومتر می باشد که این مقدار نیز با افزایش یا کاهش تسلیحات لود شده تغییر می یابد. طول این هواپیما حدود ۱۵ متر و فاصله ی دو سر بال آن نیز ۵/۷ متر می باشد. این هواپیما در هنگام برخاست قادر است حداکثر وزنی معادل ۹.۳۰۰ کیلوگرم را با خود به پرواز در آورده و حمل نماید. همچنین این هواپیما می تواند تعداد ۲ موشک حرارتی کوتاه برد سایدوایندر AIM-۹ را در در دو نوک بال حمل کند در حالی که پنج مقر تسلیحاتی دیگر نیز در زیر بال ها و بدنه وجود دارد که انواع بمب های خوشه ای، موشک های هوا به هوای اضافی، تانک های بنزین و راکت های هدایت نشده می تواند در این پایلون ها لود یا نصب شود. همچنین این جنگنده، دارای قلاب مخصوص عملیات از روی ناو هواپیمابر نیز هست که امکاناتی گسترده تر به آن می بخشد.

مدل F-۵E گونه ای بسیار بهبود یافته تر و قدرتمند تر است که بعدها طراحی و به کشورهای مختلفی از جمله ایران عرضه گردید و این هواپیما، هم اکنون نیز در نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران مشغول به خدمت بوده و در طی سال های جنگ تحمیلی استفاده های گسترده ای از آن به عمل آمد. این جنگنده از دو موتور توربوجت جنرال الکتریک J-۵۸ با قدرت ۴.۰۸۰ پوند تراست استاتیک بهره می جوید که این میزان کشش، در نمونه Tiger II افزایش یافته است. حداکثر سرعت این هواپیما حدود ۴/۱ ماخ یا سرعت صوت بوده و دارای سرعت گشت زنی و کروزی معادل ۹۷/۰ ماخ می باشد. همچنین، حداکثر برد این جنگنده حدود ۹۰۰ کیلومتر می باشد که این مقدار نیز با افزایش یا کاهش تسلیحات لود شده تغییر می یابد. طول این هواپیما حدود ۱۵ متر و فاصله ی دو سر بال آن نیز ۵/۷ متر می باشد. این هواپیما در هنگام برخاست قادر است حداکثر وزنی معادل ۹.۳۰۰ کیلوگرم را با خود به پرواز در آورده و حمل نماید. همچنین این هواپیما می تواند تعداد ۲ موشک حرارتی کوتاه برد سایدوایندر AIM-۹ را در در دو نوک بال حمل کند در حالی که پنج مقر تسلیحاتی دیگر نیز در زیر بال ها و بدنه وجود دارد که انواع بمب های خوشه ای، موشک های هوا به هوای اضافی، تانک های بنزین و راکت های هدایت نشده می تواند در این پایلون ها لود یا نصب شود. همچنین این جنگنده، دارای قلاب مخصوص عملیات از روی ناو هواپیمابر نیز هست که امکاناتی گسترده تر به آن می بخشد.

F-۵E و مقایسه آن با F-۵A:

بعد از مطالعه زیاد روی اصول آیرودینامیکی و امکانات پرواز هواپیماهای دیگر و تجاربی که از F-۵A بدست آمده بود نورث روپ تصمیم به انجام اصلاحاتی روی F-۵A گرفت که اولین آنها اضافه کردن رادار روی آن بود. بعد از آن استفاده از فلاپهای مانور کننده در دو طرف لبه ی حمله و عقب بال هواپیما است. این فلاپها سبب می شود که هواپیما در زاویه ی حمله ی معین نسبت به نمونه ی قبلی دچار پسای کمتری گردد و تعادل خود را از دست ندهد و (برا)ی بیشتر بدست آورد بدون آنکه در کنترل هواپیما خللی وارد شود و در نتیجه استفاده از آنها F-۵E  میتواند در۱۵۰۰۰ پا ۱۰.۳ درجه در ثانیه بگردد و در صورتی که F-۵A و هواپیما عای مشابه در ثانیه ۸.۹ درجه میگردند و میزان گردش گود را نیز از ۱۵.۵ درجه در ثانیه به ۱۷.۵ درجه افزایش داده و شعاع گردشهای پایدار نیز از ۴۵۰۰ به ۲۸۰۰ پا کاهش یافته و به عبارت دیگر ۳۸ درصد کم شده.با اضافه کردن یک ردیف کمپرسور به موتور بدون اینکه در شکل یا حجم آن تغییر زیادی داده شود ۲۳ درصد به قدرت موتور آن افزوده شده  است.

اصلاح موتور باعث گشته که ۱۵ اینچ به طول هواپیما و ۱۶ اینچ به فاصله ی دو نوک بال اضافه شود.دهانه ی ورود هوا نیز بزرگتر شده تا ورود هوای بیشتر را امکان پذیر سازد. با افزایش حجم بدنه بر ظرفیت مخازن سوخت داخلی ۵۷۰ پوند اضافه شده و همچنین از آسیب پذیری آن در مقابل آتش مسلسل جلوگیری شده. قدرت هر یک از موتورها در سطح دریا ۵۰۰۰ پوند است و در مصرف سوخت نیز کاهش قابل توجهی داده شده و تغییر عمده در موتور همان اضافه شدن یک ردیف کمپرسور است.

تاریخچه خدماتی F-۵ TIGER II/Freedom Fighter در نیروی هوایی ایران

از جمله جنگنده هاییست که با وجود سادگی یکی از محبوب ترین جنگنده های تاریخ هوانوردیست که در بیش از ۳۲ کشور جهان برای مدت ۴۰ سال به خدمت مشغول بوده و همچنان آینده قابل تصوری را پیش رو دارد با این وجود این جنگنده تنها در دو نبرد به شکل مهم شرکت داشت نبرد ویتنام و نبرد هشت ساله ی ایران و عراق (که شاید باید بدون اغراق مهمترین توانایی این جنگنده ی کوچک اما پرتوان را در خدمت ایران این بزرگترین خریدار خارجی این جنگنده دانست).

در یکم فوریه ۱۹۶۵ اولین گروه ۱۳ فروندی F-۵ شامل ۱۱ فروند F-۵A و ۲ فروند F-۵B تحویل شد تا اولین اسکادران F-۵ در پایگاه یکم مهراباد جانشین جنگنده های قدیمی F-۸۴ Thunderjet در نقش ضربتی گردند تمامی جنگنده ها تا ژانویه همان سال عملا فعال شدند درنهایت دولت وقت ۱۰۴ فروند F-۵A و ۳۲ فروند F-۵B خریداری نمود این جنگنده ها در نیروی هوایی (IIAF) از شماره ۲۰۰-۳ تا ۴۰۰-۳ سریال بندی شدند در پی جنگ ویتنام تحت تاثیر ایالات متحده تعدادی از جنگنده های F-۵A به ویتنام جنوبی واگذار شد(البته تعدادی از فانتوم های دی ما نیز موقتا در اختیار ویتنام قرار گرفتند که هنوز موجود هستند).

در ۱۹۷۲ ایران اقدام به خرید تعداد بسیار زیادی F-۵E برای جایگزینی مدلهای قدیمی کرد در پی این ماجرا تعداد زیادی از F-۵A به کشور های دوست همچون یونان و اردن و ترکیه واگذار یا فروخته شد ولی F-۵B برای منظور های آموزشی باقی ماندند.

هیچ اطلاعی از شرکت جنگنده های F-۵A/B باقیمانده در جنگ موجود نیست اما جنگنده های باقی مانده همگی از رده خارج شده اند(حدود ۲۲ فروند F-۵A/B در دو پایگاه های یکم و هفتم شکاری خاک میخورند)

البته در طی برنامه ی جاری نیروی هوایی تحت برنامه سیمرغ F-۵A به مدل B برای منظورهای آموزشی در حال تبدیل می باشند.

Northrop F-۵E/F Tiger II

پس از خروج انگلیس از خلیج فارس حکومت وقت تلاش گسترده ای را برای استفاده از این خلا قدرت آغاز نمود در این دوران خریدهای تسلیحاتی ایران از غرب شروع به رشدی فزاینده نمود در ۱۹۷۲ نیکسون از ایران دیدن کرد ش ا ه از این فرصت برای سفارش جنگ افزار و آغازی نوین برای همکاری های تسلیحاتی استفاده کرد.

در همین راستا در جولای همان سال ایران با استفاده از این نزدیکی روابط بعنوان اولین مشتری خارجی تعداد بسیار زیادی F-۵E/F خریداری نمود.

تا ژانویه ۱۹۷۴ تعداد ۲۸ فروند F-۵F بعنوان اولین تحویلها تحویل نیروی هوایی ایران شد نهایتا تا ۱۹۷۶ تمامی ۱۶۶ فروند F-۵E/F تحویل گردید و در قالب ۸ اسکادران عملیاتی مود بهره برداری قرار گرفت.

بدون شک نقش F-۵E در پشتیبانی زمینی در کنار F-۴ ها غیر قابل انکار است پس از شروع جنگ در سالهای اولیه نبرد ایران برتری هوایی را در دست داشت ولی با فرسایشی شدن نبرد و نبود قطعه شرایط سخت و سختر میشد بشکلی که به گفته برخی منابع در ۱۹۸۶ تعداد F-۵E/F های عملیاتی به تعداد تنها ۱۰ الی ۱۵ فروند رسیده بود و نیروی هوایی روزانه ۳۰ تا ۶۰ سورتی را به سختی انجام میداد این شرایط با ورود موشکهای Matra R-۵۵۰ با توان رهگیری فوق العاده خود و جنگنده های اتندارد سخت تر نیز شد در نتیجه تعداد بسیار زیادی از F-۵ های آسیب دیده یا فریم های ناقص به انبار های نیروی هوایی منتقل گردیدند.

پس از پایان جنگ روند نوسازی شکلی سریع به خود گرفت جنگنده های ناقص یا آسیب دیده باز سازی شدند اکنون گفته میشود ۶۰ تا ۶۵ فروند F-۵ همچنان در خدمت باشد.

Northrop RF-۵A-۳۵-NO Freedom Fighter

نیروی هوایی ایران اولین مشتری خارجی هواپیمای شناسایی RF-۵A بود . به دنبال ورود به خدمت جنگنده های F-۵A , F-۵B و رضایت مسئولان و پرسنل نیروی هوایی از این جنگنده و همچنین احساس نیاز به یک جنگنده شناسایی مدرن ، نیروی هوایی ایران بر آن شد تا دست به خرید RF-۵A بزند ، از این رو در سال ۱۹۶۷ ، ایران قراردادی برای خرید ۱۶ فروند RF-۵A منعقد کرد. از مجموع ۱۶ فروند جنگنده تحویل شده ، ۱۳ فروند از جنگنده ها نو بوده و توسط شرکت نورثروپ برای ایران ساخته شده بودند و ۳ فروند نیز قبلا متعلق به USAF بودند . در قبل از انقلاب RF-۵A ها در پایگاههای تهران ، تبریز ، همدان و شیراز مستقر بودند اما از مکان استقرار کنونی آنها اطلاع چندانی وجود ندارد .همانند سایر RF-۵A های تولید شده ، RF-۵A های ایرانی نیز از ۴ دوربین KS-۹۲ بهره میبردند که هر کدام از دوربین ها نیز خشابی ۱۰۰ متری از نگاتیو داشت . کار خارج کردن دروبین ها و نگاتیو ها و پر کردن مجدد خشاب آنها را می شد در کمتر از ۵ دقیقه انجام داد.

سرنوشت F-۵ های ایرانی

شاید برای بسیاری سرنوشت F-۵A نیروی هوایی پس از بازنشستگی جالب باشد نگاهی داریم به این سرنوشت:

ویتنام جنوبی

کلا ۱۲۶ فروند F-۵A از کشور های دوست آمریکا به نیروی هوایی ویتنام تحویل شد که شماری از این جنگنده ها را جنگنده های نیروی هوایی ایران تشکیل می داد.

یونان

در ۱۹۷۰ ایران ۱۰ فروند F-۵A و دو فروند F-۵B را که قبلا در خدمت این نیرو بود به نیروی هوایی یونان تحویل داد البته به این تعداد باید ۴ فروند دیگر که بعدها تحویل شد نیز اضافه نمود.

اردن

در ۱۹۷۰ نیروی هوایی ایران ۳۰ فروند F-۵A و ۵ فروند F-۵B را به نیروی هوایی اردن که شدیدا نیاز به باز سازی داشت تحویل داد اردن در آن زمان شدیدا به دنبال سفارش Mirage F-۱CJ بود.

پاکستان

در ۱۹۷۱ نیروی هوایی ایران همچنین بدنبال کمک های تسلیحاتی به پاکستان یک اسکاردان F-۵A به این کشور ارسال نمود البته این جنگنده ها هیچگاه در جنگ استفاده نشدند اولین ۴ فروند اولیه در ۱۶ دسامر ۱۹۷۱ تحویل گردیدند ولی دیگر بسیار دیر بود(برخی منابع از بازگشت این اسکادران به ایران خبر میدهند).

مغرب

بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ تعدادی از خلبانان مراکشی(مغرب) در ایران آموزش می دیدند که در انتها ۷ فروند F-۵A نیز به نیروی هوایی این کشور تحویل شد به این تعداد احتمالا باید تعداد ۴ فروندی که در طی آموزش تحویل شد نیز اضافه کرد.

اتیوپی

کلا سه فروند از F-۵A های نیروی هوایی نیز به اتیوپی تحویل شد البته برخی گزارش ها حاکی از بازگشت ۱۲ فروند F-۵A و ۲ فروند F-۵B در ۱۹۸۶ است.

ادامه دارد...

ساب 37 ویگن - بخش نخست: آشنایی با ساب 37 ویگن و فرآیند توسعه آن

 

ساب 37 ویگن

Saab 37 Viggen

شاهکار صنایع هواپیمایی سوئد

بخش نخست: آشنایی با ساب 37 ویگن و فرآیند توسعه آن

ترجمه : بهنام

 

ساب 37 ویگن Saab 37 Viggen (ویگن در زبان سوئدی به معنای آذرخش است؛ به انگلیسی Thunderbolt) هواپیمای جنگنده و تهاجمی تک سرنشینه، تک موتوره و برد کوتاه تا متوسط است که بین سالهای 1970 و 1990 تولید شد. چند مدل از آن برای انجام مأموریتهای جنگنده-رهگیر، تهاجم زمینی، شناسایی-عکسبرداری در تمام شرایط آب و هوایی و همچنین مدل دو سرنشینه برای مقاصد آموزشی ساخته شد.

 

◄ ساب ۳۷ ویگن در یک نگاه

مأموریت: تهاجمی، جنگنده، شناسایی

سازنده: ساب SAAB کشور سوئد

نخستین پرواز: هشتم فوریه 1967

ورود به خدمت: بیست و یکم ژوئن 1971

تاریخ بازنشستگی: بیست و پنجم نوامبر 2005

وضعیت فعلی خدمت: بازنشسته

کاربر اصلی: نیروی هوایی سوئد

تولید شده در سالهای: 1990-1970

تعداد ساخته شده: 329 فروند

توسعه

ویگن اساساً به عنوان جایگزین ساب 32 لانسن (Saab 32 Lansen) در نقش تهاجمی و بعدها ساب 35 دراکن (Saab 35 Draken) به عنوان جنگنده توسعه داده شد. آرنه لاکوما (Aarne Lakomaa) طراح فنلاندی هواپیما، مطالعات اولیه را بین سالهای 1952 و 1957 به انجام رساند. چند مفهوم مختلف مانند تک موتوره، دو موتوره، با موتورهای بالابرنده مجزا، بالهای ساده و دلتای دوتایی (مثلثی) و بالچه های کانارد (بالکهای اردکی که نزدیک به نوک هواپیما کار گذاشته میشوند) بررسی شدند. حتی طرحهای وی.تول VTOL (به معنای هواپـیما با توانایی نشست و برخاست عمودی یا vertical take-off and landing) نیز مطالعه شد.

هدف از ساخت این هواپیما تولید هواپیمایی با عملکرد خوب در برد کوتاه بود که بتواند از جاده ها و بزرگراههایی که مخصوصاً برای این کار ساخته شده اند، به پرواز در آید تا آسیب پذیری در زمان وقوع جنگ را کاهش دهد. دیگر نیازمندیها شامل توانایی پرواز فراصوت در ارتفاع پایین، کارکرد با دو برابر سرعت صوت (ماخ 2) در ارتفاع زیاد و توانایی فرودهای کوتاه در زوایای پایین حمله بودند (برای جلوگیری از خراب شدن سطح جاده ها). این هواپیما نیز برای تعمیر و نگهداری آسان و نیاز به پرسنلی بدون آموزش بالا طراحی شد.

برای دستیابی به این اهداف، ساب یک چیدمان نسبتاً تازه را انتخاب کرد: بال دلتا شکل متداول با بالهای کانارد کوچک و نصب شده در بالا.

◄ توضیح: کاناردها یا بالچه های کوچک نصب شده در قسمت جلوی هواپیما مشابه اسپویلر یا بادگیر در خودروهای مسابقه ای هستند که هواپیما را به سمت زمین می فشارد و اصطکاک را افزایش می دهد و در واقع به عنوان یک سیستم کاهش سرعت اضافی عمل می کند. 

از آن زمان تا کنون بالچه ها در هواپیماهای جنگنده متداول شده اند که می توان از میان آنها به یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon)، داسو رافال (Dassault Rafale) ساخت فرانسه، ساب جاس 39 گریپین (Saab JAS 39 Gripen) و کفیر IAI Kfir اشاره کرد که در اصل برای چالاکی بیشتر هستند تا این که قابلیت های STOL (مخفف short takeoff and landing یا هواپیما با فرود و برخاست کوتاه) را برآورده کنند. آخرین پیشنهاد در 28 سپتامبر 1962 مورد پذیرش قرار گرفت. ساخت هواپیما در 1964 آغاز شد که نخستین نمونه ساخته شده از این هواپیما در 8 فوریه 1967 پرواز کرد.

جنگنده داسو رافال - ساخت فرانسه

جنگنده یورو فایتر تایفون

در سال 1960 شورای امنیت ملی ایالات متحده آمریکا به رهبری رئیس جمهور آیزنهاور (President Eisenhower) یک تضمین امنیت نظامی را برای سوئد سازماندهی کرد. ایالات متحده قول داد تا به نیروی نظامی سوئد در تهاجم نیروهای نظامی شوروی بر علیه سوئد کمک کند. هر دو کشور یک موافقت نامه نظامی-فناوری امضاء کردند. در آن چه که به نام «37-annex» شناخته شد، سوئد اجازه یافت تا به فناوری هوانوردی پیشرفته ایالات متحده دسترسی پیدا کند که طراحی و تولید ساب 37 ویگن را نسبت به آن چه که ممکن بود، بسیار سریعتر و ارزانتر می ساخت.

بر اساس مدارک ارائه شده در تحقیق نیلز بروزلیوس (Nils Bruzelius) در کالج دفاع ملی سوئد، دلیل این حمایت رسمی و توضیح داده نشده ی ایالات متحده، نیاز به حفاظت زیردریاییهای پولاریس (Polaris) ایالات متحده بود که درست در بیرون ساحل غربی سوئد بر علیه تحرکات هواپیماهای ضد زیردریایی شوروی مستقر شده بودند. به هر حال نظریه بروزلیوس کاملاً از سوی سایمون مورس (Simon Moores) و جرکر وایدن (Jerker Widén) رد شده است.

 پایان بخش نخست

ادامه دارد...

◄ در بخش دوم، طراحی و نیروی محرکه ساب 37 ویگن را بررسی خواهیم کرد

 

◄ منبع: ویکیـپدیای انگلیسی

http://en.wikipedia.org/wiki/Saab_37_Viggen

 

جنگنده رهگیر F-14 قسمت آخر

در اين قسمت پاياني ميخواهيم به مشخصات عمومي f-14 و ركوردهاي جاودانه اين جنگنده افسانه اي بپردازيم.

مشخصات

• خدمه: ۲ خلبان و افسر رهگیری هوایی
• طول: ۶۲ فیت و ۹ اینچ (۱۹٬۱ متر)
• پهنا بال: ** باز شده: ۶۴ فیت (۱۹/۵۵ متر)
  • جمع شده: ۳۸ فیت (11.58 m)
• ارتفاع: ۱۶ فیت (4.88 m)
• بال: مساحت ۵۶۵ فیت مربع (54.5 m²)
• وزن خالی: ۴۳۷۳۵ پوند (19,838 kg)
• وزن بارگیری: ۶۱۰۰۰ پوند (27,700 kg)
• پيشينه وزن برخاست: ۷۴۳۵۰ پوند (33,720 kg)
• پیشرانه: ۲× جنرال الکتریک یی-۱۱۰ جی‌ای-۴۰۰ توربوفن با پس‌سوز
  • نیرو ی خشک: ۱۳۸۱۰ پوند (61.4 kN) هرکدام
  • نیرو با پس سوز ۲۷۸۰۰ پوند (124.7 kN) هرکدام

جنگ‌افزار

• توپها: ۱× توپ گاتلینگ ام-۶۱ (۲۰ میلیمتری) با ۶۷۵ گلوله
• جایگاه‌ها: دارای ۱۰ جایگاه، ۶×زیر بدنه، ۲ تا ناسل، ۲×محل اتصال بالها.
• موشکها: ** موشکهای هوا به هوای: [ایم-۱۲۰ آمرام]]،ايم-9سايدواندر، ايم-7اسپارو، ايم-54فينيكس، موشك سجيل (تغییر یافته موشک هاوک جهت استفاده هوا به هوا در اف14)

بمبها

** جدام (JDAM) مهمات دقیق زن

• بمبهای هدایت لیزری 
• بمبهای ام‌کا-۸۰ غیر هدایت شونده
• سی‌بی‌یو-۱۰۰ بمب خوشه‌ای (ام‌کا ۲۰ راکی-۲)

تجهیزات پروازی

• رادار ای‌ان/آدبلیوجی-۹ هیوز
• AN/ASN-130 INS, IRST, TCS

ركوردهاي جاودان جنگنده F-14

آمار شکارهای هواپیماهای اف 14 (تامکت) در طول جنگ هشت ساله

کل شکارهای هواپیماهای اف14 در طول 8 سال جنگ: 149 فروند انواع هواپیماهای عراقی

- در طول جنگ هشت‌ساله، جمعا پنج فروند اف 14 سرنگون شدند که عراق تعداد آنها را 11 فروند اعلام کرده است.

- سه فروند اف 14 توسط پدافند خارک به اشتباه هدف قرار گرفتند که دو فروند سقوط کردند و متاسفانه خلبانان شهید شدند.

- در طول جنگ در مجموع تعداد 12 تا 15 فروند میگ-25 در نبردهای هوایی یا توسط پدافندزمینی سرنگون شدند، که گمان می‌رود دستکم تعداد 8 فروند از آنها توسط تامکت‌ها شکار شده باشند:
11 فروند MiG-25R
2 فروند MiG-25BM
2 فروند MiG-25PD

ركوردها

دوربردترین شکار هوایی جهان توسط تامکت ایرانی و به وسیلة موشک فونیکس به خلبانی امیر اصلانی: هدف قرار دادن میراژ عراقی از فاصله 150 کیلومتری

- بی‌نظیرترین شکار هوایی جهان با سرنگونی 4 فروند میگ-23 عراقی در یک پرواز و توسط یک تامکت و به وسیلۀ تنها یک موشک فونیکس به خلبانی سرگرد فرح‌آور که عراق 3 فروند را تایید کرده است.

- شکار 19 هواپیمای عراقی تنها در ماه اول جنگ

- شکار 3 فروند میگ-23 توسط یک تامکت در یک پرواز در ماه اول جنگ

- شکار 4 فروند MiG-23MLA در یک روز و توسط یک تامکت در عملیات سلطان توسط صدقی در 7 آبان 59

- شکار 3 میراژ اف1 عراقی در یک روز توسط یک تامکت در 12 آذر60

- شکار 3 میراژ و یک میگ-23 عراقی در یک روز توسط یک تامکت به خلبانی شهرام رستمی در 30مهر 60

- شکار 2 فروند MiG-23MF در یک روز توسط یک تامکت و تنها به ضرب یک موشک فونیکس

- شکار 2 میگ-23 و یک میگ-21 در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی خسروداد در 30 آبان 61

- شکار 2 میگ و یک سوخو در یک روز و توسط یک تامکت به وسیلة موشک فونیکس

- شکار 2 میراژ اف 1 در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی جمشید افشار در 15 مهر 65

- شکار 4 میراژ اف1 در یک روز و توسط یک تامکت به وسیلة 2 تیر فونیکس و AIM-7 و AIM-9 در 29 بهمن 65

- شکار 3 میراژ اف1 در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی امیر اصلانی در یکم اسفند 65

- شکار 3 میراژ اف1 عراقی در یک روز و توسط یک تامکت به خلبانی قیاسی در 20 بهمن 66

- شکار 10 فروند هواپیماهای پیشرفته میراژ اف1 توسط تامکت‌هایی که گفته می‌شد دیگر کارایی ندارند در فاصلة 20 بهمن تا 6 اسفند 66

خلبانان تکخال اف-14 تامکت:

زندی 8 فروند
شهرام رستمی 6 فروند
صدقی 5 فروند
فرح‌آور 4 فروند
جمشید افشار 4 فروند
عظیمی 4 فروند
امیراصلانی 4 فروند
قیاسی 3 فروند
افخمی 3 فروند
خسرو داد 3 فروند
شهید آل آقا 2 فروند
رهان آورد 2 فروند
اسماعیلی 2 فروند
مالیج 2 فروند
شهید آزاد 2 فروند
مرحوم تیمسار حذین 1 فروند
فرهاد دهقان 1 فروند
اخباری 1 فروند
نقدی 1 فروند
عطایی 1 فروند
ذوقی 1 فروند
هاشمی 1 فروند
شهید اصل داوطلب 1 فروند
هداوند 1 فروند

منابع:

1- سايت ويكيپديا

2- سايت ميليتاري

3- سايتairliner

4- سايت F-14 tomcat

به زودي مطلب جديدي درباره جنگنده سوئدي ساب گريپن به لطف مهندس بهنام منتشر خواهد شد كه اين سايت اولين سايت فارسي زباني است كه درباره اين جنگنده به طور كامل صحبت ميكند.

پايان

دو فیلم جالب در مورد شکاری رهگیر F-14 Tomcat

یکی از موارد بسیار مهم در مانورهای هوایی، در نظر گرفتن حدِ تحمل مقدار نیروی ثقل (یا شتاب گرانشی G) توسط سازه ی هواپیما می باشد. وارد آوردن شتاب G بیش از حد تحمل سازه ی هواپما باعث از هم گسیختن آن به ویژه در سرعتهای بالا و هنگام عبور از دیوار صوتی می شود.

جنگنده ی رهگیر F-14 Tomcat در حال پرواز Supersonic (فراصوت).

در فیلم زیر که از سایت آپارات انتخاب شده، در تاریخ ۲۰ ستامبر ۱۹۹۵ جنگنده اف-۱۴ آمریکا در هنگام مانور در نزدیک یکی از ناوهای جنگی آمریکا و در هنگام شکستن دیوار صوتی به دلیل حرکت بیش از حد سکان و وارد شدن نیروی ثقل بیش از تحمل سازه هواپیما منفجر شد. برای مشاهده فیلم بر اینجا کلیک کنید.

* * *

شجاعت خلبانان ایرانی جنگنده های F-14 و ثبت رکوردهای عجیب در مورد این جنگنده به ویژه در نبرد با هواپیماهای میگ و سوخوی عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق، اف-۱۴ تامکت را به یک هواپیمای افسانه ای تبدیل کرده است. این بی باکی تنها در دوران جنگ تحمیلی بروز نیافت بلکه گاهی نیز به عمد یا سهو، جنگنده های ایرانی سر از مقر نظامی نیروهای کشورهای دیگر در آورده اند!

نمونه ای از آن را در فیلم زیر (از سایت آپارات) مشاهده می کنید که عبور یک فروند جنگنده F-14 Tomcat ایرانی را از بالای سر نیروهای آمریکایی در عراق نشان میدهد. اگر دقت کنید، آتش ناشی از پس سوز این هواپیما در هنگام جا گذاشتن نیروهای آمریکایی قابل مشاهده است!

برای دیدن این فیلم جالب و بسیار کوتاه، بر اینجا کلیک کنید.

 

Saab 37 Viggen

به زودی مطلبی خواندنی در مورد جنگنده سوئدی Saab 37 Viggen، شاهکار صنایع هواپیمایی سوئد در این وبلاگ درج خواهد شد. این ترجمه برای نخستین بار است در وبسایتهای فارسی زبان منـتشر می شود.

بنا به درخواست خواننده گرامی این وبلاگ، علی عزیز

جنگنده رهگیر F-14 قسمت دوم

تجهيزات هوانوردي و پرواز

کابین خلبان اف-۱۴ تامکت دو جایگاه سرنشین در طول هم دارد. خلبان و افسر مسئول رادار رهگیری (آرآی‌او) روی صندلي پرتاب به بيرون مارتین-بیکر جی‌آریو-۷ای که با راکت حرکت می‌کند و از سطح زمین و با سرعت صفر ۴۵۰ گره به بالا پرتاب می‌شود، می‌نشینند. آنها در كاناپي هواپیما مجهز به ۴ آینه، دید ۳۶۰ درجه به بیرون دارند که یکی از این کاناپی‌ها برای افسر مسئول رادار رهگیری و دیگری برای خلبان است. کاناپی اف-۱۴ کاناپی سنتی است که دارای سه قسمت است. اما ساختار کلی آن بزرگ است و دید خوبی را از آن می‌توان داشت. خدمه هواپیما از کنترلگرها و دستگاه قدیمی و کلاسیک این هواپیما که ساختار چند گونه آنالوگ و دیجیتالی دارند، استفاده می‌کنند.كنترل هواپيما فقط به عهده خلبان است. تاکنون هیچ گونه سامانه کنترل دو نفری برای اف-۱۴ ساخته نشده است. کنترل‌گرهای اصلی اف-۱۴ یک نمايشگر سر بالا است که توسط شرکت کایزر ساخته شده است و دو نمایشگر وی‌اس‌آی و اچ‌اس‌آی هستند که اطلاعات مربوط به سرعت، جستجو، و سایر اطلاعات را می‌دهند. اف-۱۴ای و اف-۱۴بی مثل هواپیماهایاف-16 و اف-18 نمایشگر چندکاره ندارند. اف-۱۴ تامکت دماغه بزرگی دارد و این به خاطر آن است که هواپیما نه تنها دو سرنشین دارد، بلکه تعداد زیادی از سامانه‌های هوانوردي را هم دارد. ای‌سی‌ام (ECM) و قسمت جستجوگر خیلی فراگیر و بزرگ هستند. قسمت اصلی رادار هاگز ای‌دابلوجی-۹ ایکس-باند است که در مدل‌های ابتدایی سامانه دیجیتالی ۵۴۰۰ بایتی سبکی باحافظه دسترسي تصادفي ۳۲ کیلوبایتی را به همراه داشت. دیش آنتن، دیش عریض ۹۱ سانتیمتری مسطح است که ۱۰ کیلووات برق مصرف می‌کند و آنتن‌های پیچیده آی‌اف‌اف (IFF) دارد. چندین دستگاه جستجوگر و ردگیری دیگر نظیر ردگيري به هنگام جست و جو، حرکت دادن به هنگام جستجو، تعقیب تک هدف پالس دوپلر (PDSTT)، و دستگاه تعقیب (JAT) نیز وجود دارند. این هواپیما قادر است ۲۴ هدف هوایی را به طور هم‌زمان رهگیری نموده و در آن واحد به سمت ۶ هدف در حالت ردگیری به هنگام جستجو تا حدود ۱۰۰ کیلومترموشك شلیک کند. در حالت فقط-پالس (STT) برد حدود ۱۵۰ کیلومتر است. حداکثر برد جستجوگری فراتر از ۱۹۰ کیلومتر است، که حتی روی جنگنده‌ای دیگر در ۱۲۰ الی ۱۴۰ کیلومتری هم می‌توان قفل راداری انجام داد. موشك هاي كروز هم می‌توانند هدف این هواپیما با رادار ای‌دابلیوجی-۹ قرار بگیرند. چون این رادار در حالت دوپلر-پالس روی اهداف کوچک در ارتفاعات پائین هم قفل می‌کند و آنها را تعقیب می‌کند. دیش آنتن رادار در دماغه هواپیما قرار گرفته است و بیشتر سامانه‌های هوانوردی رادار درست در قسمت پشت دماغه نزدیک جایگاه خلبان جاسازی شده‌اند. سامانه‌های هوانوردی دیگر نیز (نظیر آی‌اف‌اف، رادیوهای برقراری ارتباط، ابزارهای جهت یاب و غیره) در نزدیکی جایگاه افسر رادار رهگیری قرار گرفته‌اند و بیشتر باسامانه‌های نمایشگر رادار ای‌ان‌دابلیوجی-۹ ترکیب شده‌اند.

 

هواپیماهای تام‌کت همچنین سامانه سيگنال هاي الكتريكي مقابله، سامانه‌های اخطارگر رادار(RWR)، پخش کننده‌های خاشه/شعله در قسمت دم هواپیما، هماهنگ کننده آمار بین جنگنده‌ها، و سامانه دقیق ناوبری اینرسی نیز دارند. هماهنگی‌های اولیه در کامپیوتر ناوبری برنامه ریزی می‌شود و یک گردش نما در سیستم تمام حرکات هواپیما را زیر نظر دارد. این حرکات هواپیما به کامپیوتر ناوبری فرستاده می‌شود، و فاصله و جهت جت از اولین جای حرکتش محاسبه می‌گردد.

این قابلیت در کنار موشک بسیار قوی و دقیق ايم54 فونيكس، اف14اي را به نوعی منحصربه‌فرد نموده‌است به طوری که در آمریکا به نام Top Gun یا سلاح برتر شناخته می‌شود.

تاریخچه هواپیمای F-14 تامکت در آمریکا

استفاده از این هواپیما در نیروی دریایی نیروی هوایی آمریکا از سال ۱۹۷۴ به عنوان جایگزینی برای فانتوم اف-4 جنگنده برتر هوايي، هواپيما رهگير مدافع ناوگان، وهواپيما شناسايي تاكتيكي برای عملیات‌های شبانه به آن افزوده شد و مأموریت‌های تهاجمی هوا به زمین دقیقی ر ا به انجام رساند.از سپتامبر سال ۲۰۰۶ و در فرودگاه نيروي هوايي اوشنا به طور رسمی متوقف و با جنگنده اف-18 اي هورنت جایگزین شد.و به عنوان هواپیمای اصلی نیروی دریایی آغاز شد. از دهه ۱۹۹۰ قابلیت ناوبری کم‌ارتفاع و هدف‌گیری آمریکا در سال ۲۰۰۷ اعلام کرد که کلیهٔ قطعات ذخیره و یدک این جنگنده را علی‌رغم اینکه ممکن است سر از ایران در بیاورند خواهند فروخت.

تاریخچه هواپیمای اف-۱۴ تامکت در ایران

پیش زمینه ی خرید هواپیمای اف-چهارده از سوی ایران

بسیاری از ناظران غربی ناتوانی ایران از جلوگیری از تجاوز ميگ-25 های شوروی به خاک ایران را عامل اصلی خرید هواپیمای اف-١٤ می دانند. ولی واقعیت اندکی متفاوت است. از اواخر دهه ی ١٩٥٠ نيروي هوايي شاهنشاهي ايران با همکاری نيروي هوايي آمريكا پروازهای فوق محرمانه ای را بر فراز خاک شوروی انجام می دهد. در آغاز هواپیماهای سبک(حتی ترابری) برای این منظور به کار می رفت و چند فروند آنها به وسیله ی جنگنده های شوروی سرنگون شدند. پس از تحویل نخستین اف-4هاکه نوع آراف-4ئي هم جزء سفارش ها بود، این عملیات تشدید شد.

شوروی ها نگران قدرت تسلیحاتی ایران بودند و ماموریت های شناسایی خود را بر روی ایران انجام می دادند. هواپیماهای رهگیر نیروی هوایی شاهنشاهی به ویژه هواپیماهای اف-چهار بارها سعی کردند تا میگ-٢٥هایی که وارد خاک ایران می شدند را رهگیری کنند ولی موفق نمی‌شدند. شاه علاقه ای به رویارویی مستقیم با شوروی نداشت و هنگامی که تجاوز مرزی از سوی هر دو طرف شدت گرفت شاه پیشنهاد داد که اگر شوروی ها تجاوز هوایی خود را متوقف کنند نیروی هوایی ایران و آمریکا نیز ورود به حریم هوایی شوروی را متوقف سازند. این پیشنهاد بارها و بارها تکرار شد و هر بار رد شد. بنابراین شاه به نیروی هوایی دستور داد که در ازاء هر تجاوز هوایی فاكست های شوروی دو یا چند ماموریت بر فراز خاک شوروی به عنوان مقابله به مثل انجام شود، ولی برای این منظور سلاحی نیرومند تر از اف-چهارهای ایران مورد نیاز بودتا جلوی تجاوز شوروی ها را بگیرد. در این اثنا در راستای برنامه های توسعه ی نظامی ایران در دهه ی ١٩٧٠ میلادی و همچنین همکاری با ایالات متحده، نیروی هوایی شاهنشاهی به دنبال هواپيما رهگيري بود که توانایی تهدیدهای پیش بینی شده را تا بیست سال آینده داشته باشد. هواپیمایی که بتواند پهنه ی گسترده‌ای از آسمان ایران را با سنسورها و سلاح های نیرومند پوشش دهد و دارای توانایی رزمی بالای باشد.

در تابستان ١٩٧٢ نامه ای از سوی محمدرضا پهلوی شاهنشاه ایران به پنتاگون در واشینگتون دی سی فرستاده شد. در این نامه قصد شاه از بازدید از ایالات متحده به منظور گفتگو درباره ی هواپیمای رهگیری بود که قرار بود در نیروی دریایی و هوایی ایالات متحده به خدمت گرفته شود. در این نامه برنامه ریزی او برای تماشای نمايش هوايي این نوع جنگنده ها به قصد الگوگیری برای شاخه ی مورد علاقه ی او در نیروهای مسلح یعنی نیروی هوایی قید شده بود. علاقه ی اصلی شاه به هواپیمای اف-چهارده بود.

این ملاقات آغاز یک معامله ی مناقشه برانگیز بود که منجر به استقرار مدرنتزین هواپیمای جنگنده ای می شد که آمریکا به یکی از متحدانش فروخته بود. این برای نخستین بار بود که آمریکایی ها موافقت کرده بودند یک چنین سلاح پیشرفته ای را را به یک مشتری خارجی بفروشند. از سوی دیگر این اقدام برای ایران یک اقدام جسورانه بود.زیرا هنوز در حال تجربه اندوزی در زمینه ی سیستم های با تکنولوژی مدرن و تاسیسات لازم برای عملیاتی کردن آنها بود.

همچنین فروش این هواپیما به خارج از سوی آمریکا به معنای این بود که کل پروژه ی اف-١٤ به وسیله ی ایران نجات پیدا می کرد. زیرا ایران موافقت کرده بود که به شرکت گرومن پولی که برای ادامه ی تولید تامکت نیاز دارد را بپردازد.

هواپیمای اف-چهارده در ایران

پس از ايالت متحده،ايران تنها کشوری است که دارای این نوع جنگنده‌است. نيروي هوايي شاهنشاهي ايران ۸۰ فروند از این هواپيما سفارش داد که ۷۹ فروند آن به ایران تحویل داده شد و هواپیمای آخر به دلیل قطع رابطه ایران و آمریکا و تحريم تسليحاتي به نيروي دريايي آمريكا داده شد. در حال حاضر این جنگنده تنها در ایران درحال سرویس دهی می‌باشد. از مشکلات اف-۱۴ تامکت این است که سرویس دهی و عملیاتی کردن آن بسیار مشکل است.

جنگنده اف-۱۴ هنوز در نيروي هوايي ايران به‌کار می‌رود و جزء جنگنده‌هایی است که در طول جنگ ايران عراق بسیار توسط ایران استفاده می‌شد. در ۶ ماهه اول جنگ اف-۱۴های ایران پنجاه پیروزی را در برابر هواپیماهای عراقی به ثبت رساندند که اکثراً مقابل جنگنده‌هایميگ-21 و ميگ-23 و تعداد کمتری هم در مقابل سوخوهای ۲۰ و ۲۲ (مدل‌های صادراتی سوخو-17) بود و تنها یک اف-۱۴ بر اثر برخورد تركش یک میگ-۲۱ که در نزدیکی آن منفجر شده بود آسیب دید. از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۶ وظیفه اصلی اف-۱۴های ایران گشت‌زنی در مراکز حساس حکومتی مثل تهران و جزيره خارك بود. این کار با کمک هواپیماهای سوخت‌رسان بوئينگ707-۳۱۹سی انجام می‌شد و گاه هر پرواز با ۴ مرتبه سوخت‌رسانی در هوا بیش از ده ساعت طول می‌کشید. اف۱۴ها در این مدت همچنان در جنگ‌های هوایی درگیر می‌شدند اما وظیفه اصلی آن‌ها ارعاب نيروي هوايي بود. خسارات سنگینی که این جنگنده‌ها به هواپیماهای عراق وارد کرده بودند در کنار موشک‌های هوابه‌هوای بسیار دقیق و دوربرد آدبیلوجی-۹ و فونیکس آن‌ها باعث می‌شد تا جنگنده‌های عراقی بلافاصله پس از مشاهده یک اف-۱۴ اقدام به عقب‌نشینی کنند و اف۱۴ها به یک سامانه دفاع هوايي بسیار موثر تبدیل شوند که چنین سطحی از تأثیرگذاری برای یک سیستم دفاع هوایی شاید تاکنون در هیچ جنگی و برای مدتی چنین طولانی سابقه نداشته‌است. تنها جنگنده عراقی که توانست موفقیت نسبی در برابر اف-۱۴ به دست آورد جنگنده‌های ميراژ اف1ئي كيو مجهز به موشک‌های سوپر ۵۳۰دی و مجیک ام‌کا۲ بودند که تنها در اواخر جنگ یعنی اوایل سال ۱۹۸۸ در اختیار عراق گذاشته شد.

«واحد مهندسی نیروی هوایی ایران» با بهسازی قطعات آن توانسته این هواپیما را تا حدودی به روز نگه دارد. تامکت‌های ایران از نوع اولیه‌است و با تامکت‌های آمریکایی تفاوتی ندارد. تعدادی از این جنگنده‌ها در پايگاه هوايي خاتمي در نزدیکی اصفهان نگهداری می‌شود. بر اساس یکی از برآوردها در سال ۲۰۰۹ ایران ۴۴ فروند اف-۱۴ داشته که ۱۳ فروند آنها عملیاتی بوده‌اند. البته در سال ۲۰۱۱ یک هواپیمای اف-۱۴ در ایران سقوط کرد.

ادامه دارد...

جنگنده رهگیر F-14 قسمت اول

گرومن f-14 تام کت هواپیمای جنگنده مافوق صوتي دو موتوره، دو سرنشین و با بال متحرك ساخت شركت گرومن در آمریکا است که نخستین پرواز خود را در سال ۱۹۷۰ انجام داد و از سال ۱۹۷۴ برای خدمت در نیروی دریایی آمریکا پذیرفته شد.این هواپیما از ۱۹۷۴ تا ۲۰۰۶ درنيروي دريايي ايالت متحده به عنوان جنگنده برتر  هوايي،هواپيما رهگير دفاعی وهواپيما شناسايي تاکتیکی اصلی این نیرو خدمت کرد. اف-۱۴ بعد از اینکه در دهه ۱۹۹۰ مجهز به سيستم هدف گيري در شب (LANTIRN) و سیستم پرواز سطح پائین گردید حملات موشکی هوا به زمین دقیقی را هم انجام داد.

اف-۱۴ تام‌کت در سال ۱۹۷۲ به عنوان جایگزین هواپیمای اف-4فانتوم2 به خدمت نیروی دریایی ایالات متحده در آمد.و در سال ۱۹۷۶ به ایران صادر شد. این هواپیما برای نبروي دريايي آمريكا ساخته شده است. هواپیمای اف-۱۴ تامکت در ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۶ در نیروی دریایی آمریکا بازنشسته شد.

پيدايش

طرح تولید اف-۱۴ هنگامی مطرح شد که برنامه تولید اف-11بي(تصویر بالا) به علت پاره‌ای مشکلات با شکست مواجه شد. وقتی فرمانده نیروی دریایی توماس کانلی طرح ساخت مدل متفاوتی از هواپیمای اف-۱۱۱ ای را برای پرواز به عهده گرفت؛ و دریافت که این هواپیما مشکل در پرواز در سرعت مافوق صوت دارد و توانایی به زمین نشستن آن ضعیف است، ر درکنگره تصریح کرد که با این وضع نگران وضعیت نیروی دریایی است. در مه سال ۱۹۶۸ کنگره هزین گذاری بر روی اف-۱۱۱ بی را قطع کرد تا اینکه نیروی دریایی چاره‌ای به وضعیت موجود پیدا کند.

آنچه که مورد نیاز نيروي دريايي ايالت متحده بود، داشتن جنگنده‌ای دوربرد و پرطاقت بود که بتواند از ناوگان جنگی ایالات متحده در مقابل موشك هاي ضدكشتي شلیک شده از بمب افكن ها و زيردريايي ها شوروی دفاع کند، در مقایسه با جنگنده اف-۴ فانتوم از رادار پرقدرت‌تر و موشک‌های دوربردتری به منظور رهگیری هواپیماها و موشک‌های دشمن برخوردار باشد و دارای خصوصیات برتر هوايي منحصربه‌فردی باشد. نیروی دریایی به شدت مخالف شرکت در طرح جنگنده تاکتیکی آزمایشی (تی‌اف‌ایکس) (که منجر به تولید دو جنگنده اف-15 و اف-16 شد) بود؛ چون تصور می‌کرد نیاز نیروی هوایی برای داشتن جنگنده‌ای با توان تهاجمی در ارتفاع پایین باعث می‌شود تا خصوصیات مد نظر نیروی دریایی تحت تأثیر قرار گیرد. اما وزیر دفاع وقت ایالات متحده رابرت مک نامارامعتقد بود داشتن هواپیمای سازمانی نظامی مشترک راه حل کم‌هزینه‌تری از طراحی جنگنده‌های جداگانه است. در آن زمان هواپیما یا ف-4فانتوم2  هم که در نیروی دریایی و تفنگداران دريايي طراحی شده بود در نیروی هوایی ایالات متحده هم استفاده می‌شد. لذا طراحی این هواپیما به دست گرومن آغاز شد.

طرح موفق گرومن در اف-۱۴ این بود که دوباره از موتورهایتي اف30 در هواپیمای اف-۱۱۱بی بر خلاف طرح نیروی دریایی برای استفاده از موتورهایاف401بي دابليو-400 که شرکت پرت و ویتنی برای نیروی دریایی ساخته بود، استفاده کرد. اگرچه این هواپیما از اف-۱۱۱ بی سبکتر بود، ولی بزرگترین و سنگینترین هواپیمایی ناو جنگی بود که از روی ناو پرواز می‌کرد. ابعاد بزرگ هواپیما به خاطر رادار بزرگ اي ان/اي دابليو جي-9موشک ايم-54فينيكس، و یک باک داخلی بزرگ ۷۳۰۰ کیلویی از هواپیمای اف-۱۱۱بی بود.

بهسازي و تغيرات

با گذشت زمان، مدل‌های اولیه تمام موشک‌های این هواپیما با موشک‌های پیشرفته‌تر جایگزین شدند که تجهیزات الکترونیکی مستحکم‌تر که امکان اعتماد بهتر به عملکرد هواپیما را ممکن می‌کرد، سامانه بهتر ای‌سی‌سی‌ام، و فضای بیشتر برای موتور هواپیما را داشتند. در اولین جایگزینی‌ها موشک هوا به هوا با رادار فعال فینیکس Phoenix (قـقـنوس، نام یک پرنده ی افسانه ای)، موشک هوا به هوای آشيانه ياب نيمه فعال اسپارو AIM-7 Sparrow (گنجشک)، و موشك هوا به هوا حرارت يابسايدوايندر AIM-9 Sidewinder در مدل‌های دهه ۱۹۸۰ اعمال شدند.

طرح سامانه اكتشافي تاكتيكي هوابرد یا (TARPS) در دهه ۱۹۷۰ برای اف-۱۴ تامکت انجام شد. سامانه اکتشافی (TARPS) در زیر بدنه اصلی استوانه‌ای هواپیما نصب می‌شد و رابط‌های مخصوص خود را هم با خود داشت. حدود ۶۵ اف-۱۴ مدل ای و تمام اف-۱۴های دی برای حمل این سامانه بهسازی شدند. این سامانه در وهله اول توسط آرآی‌او در صندلی عقب که یک نمایشگر پیچیده TARPS برای مشاهده آمار دریافتی اطلاعاتی را به همراه داشت، کنترل می‌شد. سامانه‌های اکتشافی تاکتیکی هوابرد در سال ۱۹۸۰ معرفی شدند. در سال ۱۹۹۶ سامانه‌های TARPS با دوربین‌های دیجیتالی (TARPS-DI) بهسازی شدند. دوربین‌های دیجیتالی یکبار دیگر هم در اوایل سال ۱۹۹۸ بهسازی شدند که سامانه TARPS-CD را هم با خود داشتند.

درسال ۱۹۸۷ برخی از اف-۱۴های مدل ای با موتورجنرال الكتريك اف110 بهسازی شدند. این تامکت‌ها تامکت‌های دوباره طراحی شدهٔ اف-۱۴ ای+ بودند که بعدها در سال ۱۹۹۱ به اف-۱۴ بی تغییر یافتند. هواپیماهای مدل دی هم در همین دوره گسترش یافتند که موتورهای جنرال الکتریک اف۱۱۰ را با تجهیزات دیجیتالی هوانوردی جدیدتر مانندكابين خلبان شيشه اي با خود داشتند.

ادامه دارد...

 

بهترین هواپـیمای جنگنده جهان کدام است؟

پاسخ به این پرسش بسیار دشوار است. عوامل زیادی در انتخاب یک هواپیما به عنوان بهترین هواپیمای جنگنده موثر هستند و تقریباْ نمی توان هواپیمایی را یافت که از همه لحاظ بهترین باشد.

ممکن است در یک ماموریت ویژه، هواپیمای جنگنده ای انتخاب شود که ضعفهای آشکاری نسبت به بهترین هواپیمای انـتخاب شده داشته باشد.

در ویدئوی زیر که از وبسایت آپارات انتخاب شده، بهترین هواپیمای جنگنده ی جهان، هواپیمای آمریکایی و گران قیمت F-22 Raptor معرفی شده است که نسبت به هواپیماهای جنگنده ی متداول موجود در جهان از خاصیت رادار گریزی یا Stealth برخوردار است (شکل زیر).

برای مشاهده ی این ویدئو در سایت اصلی آپارات بر اینجا کلیک کنید.

بر اساس این ویدئو، لیست برترین هواپیماهای جهان با قابلیت نبردهای هوا به هوا به صورت زیر است:

۱- F-22 Raptor ایالات متحده آمریکا

2- SU-35 روسیه

3- Typhoon اتحادیه اروپا

4- SU-30 روسیه

5- F-15 Eagle ایالات متحده آمریکا

6- F-35 Lightning ایالات متحده آمریکا

7- Dassault Rafale فرانسه

8- SU-33 روسیه

9- F-18 E/F Super Hornet ایالات متحده آمریکا

10- SU-27 روسیه